تحسين و تقبيح ثعالبى ( فارسى ) — الصفحة ٢٦٢

تعليقات

( 3 ) . و ليس للّه بمستنكر . . . .

از خداوند جاى شگفتى و انكار نيست كه جهانى را در يك تن جاى دهد . بيت مذكور در كتاب التمثيل و المحاضرة به نام ابو نواس آمده است .

التمثيل و المحاضرة ، ص 80 ؛ ديوان ، ص 179 .

مفهوم بيت مذكور را عنصرى ( چاپ دبير سياقى ، ص 2 ) چنين تضمين كرده است :

كس از خداى ندارد عجب اگر دارد * همه جهان را اندر تنى همى تنها

تعليقات دستور الوزارة ، ص 145 .

( 4 ) . لحقّ التأديب . . . .

نزد خداوندان خرد و هوش و جوانمردى ، حقّ استادى با حقّ پدرى برابر است .

( 5 ) . لكلّ جديد لذة و لكلّ قديم حرمة .

در هر نوى لذّتى است و در هر كهنه‌اى حرمتى .

بخش اوّل اين عبارت را ابو هلال عسكرى جزء امثال آورده و شعر حطيئه را نيز به عنوان مثال ذكر كرده است .

لكلّ جديد لذّة غير أنّنى * وجدت جديد الموت غير لذيذ

جمهرة الأمثال ، ج 2 ، ص 16 .

( 6 ) . تعالت همّة المولى . . . .

همّت سرورى كه تمام اميدها متوجّه اوست ، بالاتر از پذيرفتن هديه‌اى جز كتاب است .

( 7 ) . الدنيا خضرة حلوة . . . .

حديث مذكور در اللطائف و الظرائف در باب « مدح الدنيا » با اختلاف : « بحقّها » به « بحقّه » نيز آمده است كه با جامع الصغير نيز همخوانى دارد .

اللطائف و الظرائف ، ص 7 ؛ الجامع الصغير ، ج 1 ، ص 260 .

( 8 ) . الدنيا دار صدق لمن . . . .

دنيا براى كسى كه گفتارش را باور دارد خانهء راستى است ، براى كسى كه درك كند خانهء پند و موعظت است ، براى كسى كه از آن براى قيامت ذخيره كند خانهء ثروت است . دنيا مسجد اولياى