التفهيم لاوايل صناعة التنجيم — الصفحة ٤١٢
نهبهر چيست
هندوان كدام حدود بكار هميدارند
هندوان كدام حدود بكار هميدارند
ايشان همه برجهاى نر را يك لون حدود بكار هميدارند . وچون باشگونه كنى برجهاى مادة را گردد . وآنرا تريشانس « 1 » خوانند اى سى يك برج . وسبب اين آنستكه قسمت راست نيست . وچون خواهند دانستن « 2 » ناچاره درجههاى برج ببايد شمردن « 3 » . واندرين جدول حدود هندوانست .
« 4 »
نهبهر چيست
نهبهر چيست
نهم پاره است از برج كه پارهاى راست باشند . وهندوان آنرا نوانشك « 5 » خوانند . وقوّت أو نزديك ايشان بس بزرگست .
وچون كوكب را اندر برج همخانه وهمنهبهر بود آن نه بهر را « 6 » برگوتم « 7 » خوانند اى بهرهء بزرگترين . وما اندر جدول نهبهرها نهاديم بر بروج . وخداوند نهبهر خداوند « 8 » آن برج باشد . وبرگوتم اندر برجهاى منقلب نهبهر نخستين است وببرجهاى ثابت نهبهر پنجم وببرجهاى ذو جسدين نهم . واين مذهب هندوانست خالص كه
( 1 ) - Trichansa أصل اين كلمه Trincha - anchaka است مركّب از دو كلمهء ( ترنيشا ) بمعنى سى و ( آنشك ) بمعنى حصّه وبهر . وبتخفيف وتبديل حروف بچند صورت درآمده كه همگى صحيح است از اين قبيل : تريشانس ، تريشانش ، ترنيشانس ، ترنيشانش ، ترنيش آنش ، ترسانش . ( 2 ) - بخواهند دانست ، حص . ( 3 ) - بايد كه شمرند ، حص . ( 4 ) - س ( نران اوّلشان ) ودر مقابل ( مادگان اوّلشان ) . ( 5 ) - Nuanchaka مركّب است از دو كلمهء ( نو ) بمعنى نه و ( آنشك ) بمعنى حصّه وبهر . ( 6 ) - آن نه بهرها را ، خد . ( 7 ) - Vargottama مركّب است از دو كلمهء ( ورگ ) وبتبديل و ، ب ، پ ( نرگ ) و ( پرگ ) بمعنى مربّع ، و ( اوتّم ) بمعنى بزرگترين وبالاترين . ولفظ ( تم ) و ( اوتّم ) در سانسكريت علامت صفت عالي است مرادف ( ترين ) در فارسي . وتلفظ تاء در اين كلمه نزديك است بمخرج ثاء سه نقطه ( برگوئم ) . ( 8 ) - خداوندان آن ، خد . افزونى از كاتب است .