التفهيم لاوايل صناعة التنجيم — الصفحة ٣٥٨

هيچ راهى « 6 » هست هندوان را جداگانه

رأس وذنب اندرين « 1 » باب اندر آيند

رأس وذنب اندرين « 1 » باب اندر آيند

گروهى از منجّمان رأس وذنب را طبع دهند وگويند كه رأس گرم است وسعد ودليل بر فزونى « 2 » بهمه چيزها . وذنب سرد ونحس ودليل بر كمي از همه چيزها . وزينجهت از بابليان حكايت كردند كه رأس سعد است با سعود ونحس « 3 » با نحوس ، زيراك بدلالت « 4 » هر دو فزايد . ونه هر دلى اين بپذيرد « 5 » زيراك بر تشبيه دور بنا كرده است .

هيچ راهى « 6 » هست هندوان را جداگانه

هيچ راهى « 6 » هست هندوان را جداگانه

نزديك ايشان زحل ومرّيخ وآفتاب « 7 » ورأس نحس‌اند هميشه وذنب را خود ياد نكنند . ومشترى وزهره سعداند هميشه .

وعطارد با سعود سعد بود وبا نحوس نحس . وامّا قمر ازيشان هست كه گويد « 8 » چون نور أو همى فزايد سعد بود « 9 » وچون نور أو هميكاهد نحس « 10 » . وهست كه گويد « 11 » بده روز نخستين از ماه قمري نه سعد است ونه نحس . وبده روز ميانه سعد است وبده روز پسين نحس است .

( 1 ) - بدين ، حص . ( 2 ) - افزونى ، حص . ( 3 ) - نحس است ، حص . س . ( 4 ) - با دلالت ، س . ( 5 ) - ونه هر دواى اين پذيرد . زيراك بر تشبيه دو بنا كردست ، خد بتصحيح الحاقى ودر أصل مثل متن بوده است . وما كان قريحة تقبل ذلك قانه يبتنى على تشبيه بعيد ، ع . ونه هر دلالتى اين بپذيرد ، س . تحريف است ( 6 ) - رأى ، حص . ( 7 ) - خد ( ذنب ) بجاى آفتاب . بىشك تحريف است . عندهم انّ النّحوس بالاطلاق زحل والمرّيخ والشّمس والسعود بالاطلاق المشترى والزّهرة ، ع . أستاذ در كتاب تحقيق ما للهند نيز عقيدهء هندوان را در اين باب نقل فرموده است ( ص 302 چاپ اروپا ) : ويسمّون السيّارة كره ( Graha ) منها سعود بالاطلاق وهي ثلاثة المشترى والزهرة والقمر وتسمّى سوم كره ( Samagrah ) وثلاثة نحوس بالاطلاق تسمّى كرور كره ( Kruragrahea ) وهي زحل والمرّيخ والشمس والرّأس وان لم يكن كوكبا فانّه يذكر مع النّحوس . وواحد ينقلب أحواله فيضاف إلى من معه سعدا كان أو نحسا وهو عطارد فإذا خلا بنفسه فهو سعد . ( 8 ) - گويند ، حص . ( 9 ) - سعد است ، خ . ( 10 ) - نحس بود ، خ . ( 11 ) - گويند ، حص .