التفهيم لاوايل صناعة التنجيم — الصفحة ١٩٨

[ إقليم دوم ]

اندر جزيرهاى لب دريا « 1 » وسفالة الزّنج . وبگذرد بر شمال كوههاى قمر تا بدرياى محيط رسد بمغرب .

[ إقليم اوّل ]

[ إقليم اوّل ]

وامّا إقليم اوّل از مشرق زمين چين آغازد وبر دره‌هاى چين بگذرد ، واين جويهاست كه از دريا كشتيها برآرند ببارگاهها چون خانجو وخانفو « 2 » ومانند آن . واندر أو جزيرهء سرنديب است . وز زمين يمن آنچ از شهرهاى صنعاء جنوبي است چون ظفار « 3 » وحضرموت وعدن ود نقله شهر نوبيان وغانه « 4 » از شهرهاى سياهان مغرب وآنگاه بدرياى محيط رسد بمغرب .

[ إقليم دوم ]

[ إقليم دوم ]

وإقليم دوم از شهرهاى چين آغازد وز زمين هندوان بر كوههاى قامرون « 5 » گذرد وبر بارانسى « 6 » وكنّوج واوزين وآنچ بدريا بار است چون تانه وجيمور « 7 » وسندان . وز شهرهاى سند ، بر منصوره 74 ودبيل آنگه بعمّان رسد . واندر أو از زمين تازيان هجر است وبحرين ويمامه ومهره وسبا وتباله وطايف ومكّه وجدّه ومدينه ودار مملكت 75 حبشيان وزمين بجه وشهر أسوان وقوص وصعيد أعلى وجنوب شهرهاى مغرب وافريقيّه تا بدرياى محيط رسد بمغرب .

( 1 ) - جزيرهء لب دريا ، خد . جزيره ولب دريا ، خ . ( 2 ) - خانقو وخانفو . در بعض كتب جغرافيا ومسالك وممالك قديم . ( 3 ) - طفار ، خد . ( 4 ) - همه نسخه‌ها ( عانه ) . گويا تحريف باشد زيرا عانه بعين مهمله جزيره‌ايست در فرات . وغانه بغين معجمه از بلاد سودان است . ياقوت هم از ابوريحان ( غانه ) بغين نقطه‌دار نقل كرده است . رجوع شود بمقدّمهء معجم البلدان وحروف عين وغين . ( 5 ) - در همه نسخ فارسي وعربى تفهيم بهمين شكل ( قامرون ) بانون . ودر كتاب تحقيق ما للهند ص 58 ( جبال قامرو ) بدون نون . ودر أصل سانسكريت اينطور است Kamarupa . ( 6 ) - Varanasi بنارسى وبنارس هم باختلاف لهجه وتبديل حروف بهمين بارانسى گفته ميشود كه از شهرهاى بزرگوار هندوان است . ( 7 ) - بتلفّظ اصلى سانسكريت Tana و Jimuta .