التفهيم لاوايل صناعة التنجيم — الصفحة ١٢٦

پس حركات اندر كرهء أو چگونه آيد واندازهء آن

تقويم ستاره كدامست

تقويم ستاره كدامست

نقطه‌ايست از فلك ممثّل كه بدو آن خطّ رسد كه از مركز عالم بيرون آيد سوى تنهء ستاره . وآن آنجاست كجا ديده همى آيد از فلك البروج . واين صورت اوست كه از پيشتر بنگاشتيم

فلكهاى قمر چگونه‌اند

أو را فلك ممثّل است ، ومايل از أو ، وفلك أوج كه فلك تدويرش را همى برد

پس حركات اندر كرهء أو چگونه آيد واندازهء آن

پس حركات اندر كرهء أو چگونه آيد واندازهء آن

دو قطب فلك مايلش همى گردند سوى خلاف توالى ، گرد بر گرد هر دو قطب ممثّلش . پس رأس وذنب را هر روزى سه دقيقه باشگونه همى جنباند . وقمر خود بر محيط فلك تدوير


مركز كوكب ، ه ذروهء مرئىّ ، ن ذروهء وسطى ، ر أوج حامل ، ض حضيض حامل است . خطّ دن بنابر مشهور خطّ وسطى ، وقوس ح ن از معدّل المسير قوس وسطى وزاويه‌اش ح د ن است ( بدقّت بعض محقّقان كه خطّ موازى شرط كرده‌اند ودر وسط آفتاب شرح كرديم خطّ اى كه از مركز عالم موازى خط د ن بيرون آمده خط وسطى است ) . خط اس كه از مركز عالم بنقطهء ك رسيده خطّ تقويمى وقوس ح س تقويم كوكب است . وتفاضل ميان وسط وتقويم را منجّمان ومستخرجان تعديل اوّل مينامند . خطّ ا ه كه از مركز عالم بمركز تدوير گذشته باصطلاح جمعى خط مركز معدّل است وزاويهء ه ا س را تعديل مفرد يا تعديل اوّل خوانند . وچون اين زاويه بواسطهء نزديك شدن مركز تدوير بمركز عالم زياد ميشود ، مقدار زيادت را باجزاء حامل ، تعديل دوم . ومجموع تعديل مفرد وتعديل دوّم را تعديل معدل نام كنند .