التفهيم لاوايل صناعة التنجيم — الصفحة ٧٣

دايره را بچند قسمت كنند

مقنطرات چيست

مقنطرات چيست

دايره‌هااند موازى مر أفق را . اگر زبر أفق باشند سوى سمت الرّأس مقنطرات ارتفاع خوانند . واگر . زير أفق باشند سوى سمت الرّجل ببرابرى پاى مقنطرات انحطاط خوانند .

دو نقطهء اعتدال ودو نقطهء انقلاب كدامند

دو نقطهء اعتدال ودو نقطهء انقلاب كدامند

دايرهء بزرگ با دايرهء بزرگ نزديكى همى كند تا أو را بر دو نقطه ببرد كه سر قطر كره‌اند « 1 » وز أو نيز دورى كند بدو نقطه همچنان برابر با يكديگر . « 2 » ومنطقة البروج چون معدّل النّهار را بر دو نقطهء برابر يك با ديگر همى برد ، بدو نقطهء ديگر برابر يك بديگر نيز دور از وى همى شود .

ودو نقطهء تقاطع باعتدال معروف‌اند ، زيراك آفتاب چون بايشان رسد روز با شب خويش راست شود بهمه جاى اندر روى زمين ، ويكى بر ديگر نفزايد . ويكى را نقطهء اعتدال بهارى خوانند . واين آنست كه چون آفتاب از وى بگذرد بنيمهء شمالي از منطقة البروج شود . وديگر را نقطهء اعتدال تير ما هي 119 خوانند . واين آنست كه چون آفتاب از وى بگذرد بنيمهء جنوبي افتد . واعتدال را نيز استوا خوانند . وامّا آن هر دو نقطه كه غايت دورى بود اندر آن از معدّل النّهار نقطهء انقلاب خوانند ومنقلب نيز . وآن انقلاب كه بنيمهء شمال است أو را انقلاب تابستانى خوانند . وآنك بنيمهء جنوب است أو را انقلاب زمستانى خوانند . وانقلاب گشتن بود ، زيراك آفتاب أزين دو نقطه بازگردد وآغازد ببرآمدن بسوى شمال از پس فرود آمدن سوى جنوب يا بفرود آمدن سوى جنوب از پس بر آمدن .

دايره را بچند قسمت كنند

دايره را بچند قسمت كنند

مردمان اين صناعت يك با ديگر بساختند كه هر دايره‌اى خواهى بزرگ باش « 3 » وخواهى خرد ، محيط أو گرد بر گرد بسيصد

و

( 1 ) - كرده‌اند ، حص . ( 2 ) - از اينجا تا ( دو نقطهء تقاطع ) از نسخه خد افتاده است . واز اين چند جمله تنها اين چند كلمه را ( بر دو نقطهء ديگر ) دارد . ( 3 ) - باشد ، خ .