التفهيم لاوايل صناعة التنجيم — الصفحة ١٤
علم چيست
زاويه‌ى خارج از خطهاء متوازى كدامست
زاويه‌ى خارج از خطهاء متوازى كدامست
هرگه كه آن خطّ را كه بر دو متوازى اوفتد بر استقامت بكشى آن زاويه كه از هر دو بيرون پديد آيد أو را خارجه خوانند وراست باشد آن اندرونى را كه برابر اوست بدانسو كجا اوست .
متوازى الأضلاع كدامست
متوازى الأضلاع كدامست
آن سطح چهار پهلو - ست كه هر دو ضلعى كه برابر يكديگر باشند متوازى باشند . وآن خطّ كه بميان هر دو زاويه برابر يكديگر كشيده آيد قطر أو بود « 1 » .
متمّم كدام است
متمّم كدام است
هرگاه كه بر قطر سطحى « 2 » متوازى الأضلاع دو سطح متوازى الأضلاع باشد قطرهاء ايشان از « 3 » قطر أو سر يكى با سر ديگر پيوسته « 4 » باشند ، آن دو باقي كه از نخستين متوازى الأضلاع بماند بهر « 5 » دو سوى دو متمّم خوانند « 6 » .
علم چيست
علم چيست
دو متمّم با يكى از آن دو متوازى الأضلاع
( 1 ) - مانند قطر ح ب در متوازى الأضلاع ، ا ب د ح . ( 2 ) - خد ( سطحى ) ندارد . ( 3 ) - آن ، خد . ( 4 ) - خد ، س ( پيوسته ) ندارد . ( 5 ) - بر هر ، حص . ( 6 ) - در نسخهء عربى التّفهيم هم متمّم را چنين تعريف كرده است « إذا كان على قطر سطح متوازى الأضلاع سطحان متوازيا الأضلاع