التفهيم لاوايل صناعة التنجيم — الصفحة ١٨٨

( گ )

دكشناين

Dakchinayana .

: نيم كرهء جنوبي صعد : 351

دواپر جوگ .

Dvapara - yuga

:

يكى از چهار بخش كلپ خ : ( 146 )

دهن .

Dhanu

، كمان : 435

ديو .

Deva

، خداوند فرشتگان : 233

( ر )

( ر )

رومك سدّ هانت .

Romaka - siddhanta

بزرگترين كتاب نجوم رومى : 148

روهيتك

Rohitaka .

، نام قلعهء شهر : 193

( س )

( س )

سابن‌مان

Savanamana .

: اندازهء طلوعى : 233

سدّهاند - سدّهانت .

Siddhanta

آن راستى كه اندرو كژى نيايد ومهمترين ومعتبرترين كتاب نجوم كه سندهند

گويند : 147

سند

Sandhi .

: سپيده وشفق كه بعقيدهء هندوان فصل مشترك روز وشب است واز جزو روز يا شب شمرده نميشود : 68

سنكلت .

Sankalita

: عددهاى مثبت ص 138

سنكلت سنكلت

Sankalita - Sankalita .

عدد مخروط : 40

سنكلديب

Sankaldib .

، سرنديب : 167

سورج سدّهانت

Surya - siddhanta .

بزرگترين كتاب نجوم سورى : 148

سورمان .

Surmana

اندازهء شمسي : 233

سوم‌بار .

Somavara

دوشنبه : 274

( ش )

( ش )

شكربار

Sukravara .

جمعه : 274

شك‌كال .

Sakakala

: مبدأ معروفترين تواريخ هندوان : 239

شنيشچربار .

Sanais'caravara

شنبه : 274

( ق )

( ق )

قامرو .

Kamarupa

: جبال قلمرو : 198

( ك )

( ك )

كارتك

Karttika .

ماه هشتم از سال هندوان : 229

كريتاجوك

Kritayuga .

يكى از چهار بخش كلپ ح : 146

كلپ

Kalpa

ايّام العالم : 146 و 148

كلپ اهرگن

Kalpahargana .

جمله روزگار كلپ . مجموع ايّام العالم . روزگار

سند هند : 146

كل جوگ .

Kaliyuga

: يكى از چهار بخش كلپ ح : 146

كندا

: Khanda .

جاى وسوى وناحيت ص 196 وگند

gandha .

بمعنى بسيط زمين است

( گ )

( گ )

گهرى « 1 »

Gahtty .

يك بخش از 60 بخش شبانروز وهر گهرى 60 جشه يا بنارى وهر بنارى 60 پران است : 71


( 1 ) - أستاذ در كتاب تحقيق ماللهند ص 169 « في ما يقصر عن اليوم من اجزائه المتصاغرة » ميفرمايد : هذه الاجزاء من اجل انّهم يتعسّفون في تدقيقها مختلف عندهم فيها اختلافا لا إلى حدّ فلا تكاد تطالعها من كتابين أو تسمعها من نفرين على حال واحدة . فمنها انّ اليوم ينقسم إلى ستّين دقيقة يسمّى كلّ واحدة منها گهرى وقد ذكر في كتاب سروذ والّذى لاوپل الكشميري انّه إذا حفرت خشبة حفرا اسطوانيّا يكون قطر حفرها المستدير اثنى عشر إصبعا وسمكه ستة أصابع وسع ثلاثة امناء من الماء فان ثقب في أسفلها