التفهيم لاوايل صناعة التنجيم — الصفحة ١٥٤

ر

دو تو شود » 115 ونيز دو توى عدد يعنى ضعف عدد .

دوتوها : اضعاف وأمثال در اصطلاح حساب وهندسه « واضعاف نيز خوانند اى دو توها » 18 .

دوخ : حلفا وبوريا ص 376 .

دو دست راست : ذو اليمينين در اصطلاح منجّمان . 488 و 490

دو دست چپ : ذو اليسارين در اصطلاح منجّمان . 488 و 489

دورترين دورى : أوج كه بيونانى افيجيون گويند 116 .

دورويه : دو وجه مرادف سيّار در مسائل رياضى ونيز بمعنى دو روئى ونفاق .

دورى از معدل النهار : ميل وبعد باصطلاح هيئت .

دورى از منطقه البروج : عرض كوكب مقابل ميل در اصطلاح هيئت .

دو سايه ( شهر . . . ) : بلاد ذو ظلّين باصطلاح هيئت .

دودگون : تيره وتار .

دودناك : دودآلوده وبمعنى متدخّن در اصطلاح نجوم وصفات كواكب 421 .

دو ديگر : دوّم عدد ترتيبي نظير سه ديگر ( سديگر ) بمعنى سيوم .

دورى : بعد مقابل قرب وبعد مقابل ميل در اصطلاح هيئت ونجوم .

دول : دلو هم بمعنى لغوى وهم بجاى برج دلو ص 113 .

دهگان : عشرات ده ده ( كلمهء گان مفيد تكرار است ) .

دهنه : سنگى است سبز رنگ ومعرّب آن دهنج باشد ، گويند دفع زهر كند .

دهندهء تدبير : كوكب دافع تدبير در اصطلاح منجّمان 475 .

ديدار : رؤيت باصطلاح هيئت ونجوم 82 .

ديدار دادن : مرئى شدن « از آنسو ديدار ندهند » يعنى مرئى نشوند 83 .

ديدارى : مرئىّ همچون « بلندى ديدارى » يعنى ذروهء مرئى مقابل ذروهء وسطى 124 .

ديگرم : بضمّ راء پيش از ميم وصف ترتيبي است همچون « ديگرم سال » 514 وكنايت از مطلق عدد ومقدار همچون « آن نسبت نخستين مؤلّف شود از نسبت يكى از آن دو بميانه وز نسبت ميانه بديگرم » ص 23 .

دين : شريعت وقانون .

دية : با ياء مجهوله بمعنى ده وقريه .

ر

ر

راست : متساوي همچون « هر برجى را بپنج پاره كردند بر قسمتى نه راست » 409 ونيز بمعنى برابر . مقابل . مستقيم . قائم .