التفهيم لاوايل صناعة التنجيم — الصفحة ١٤٩

ح

چربش : چربى ودسومت ص 373 .

چرخشت - چرخست : چرخ وحوضي كه انگور در آن ريزند براي فشردن 270 .

چرخك : چرخشت .

چرغ : چرخ « كبوتر وسار وچرغ وباز » 377 .

چسبيدن : از يكسو متمايل شدن وبمعنى التصاق معروفست ص 72 .

چغز : ضفدع . غوك .

چفته : خميده 54 .

چفسيدن : از يكسو متمايل شدن ص 72 .

چگونگى : كيفيّت .

چكاوك : قبّره ص 377 .

چنان چون : از ادات تشبيه : « چنان چون تسديس وتربيع ومانندهء آن » ص 487 .

چند - همچند : اندازه وبرابر ومساوى وباندازه « آنچ سرديش چند تريش هست » .

376 وچه اندازه 119

چندى : كميّت « واين عبارت است از چندى أزمان » 177 .

چندين : چند ونيز بمعنى اضعاف وأمثال در اصطلاح رياضى .

چنگالى : ذو برا ثن در بروج جز مردم 320 .

چهاربار گفته : مربّعة بالتكرير 22 .

چهار پهلو : سطح چهار ضلعى همچون مربّع وبرين قياس سه پهلو وپنج پهلو الخ ص 11 .

چهارسو : سطح چهار گوشه خواه مربّع باشد وخواه مستطيل يا معيّن وشبه معيّن ص 11 وبر اين قياس پنج سو بمعنى مخمّس وسه سو بمعنى مثلّث وشش سو بمعنى مسدّس الخ .

چون : بمعنى تشبيه « آن چون شوله است » 426 وتعليل « چون زخم را ناچاره شمشير بايست » 427 واستفهام مرادف چگونه « ارتفاع چون بايد گرفتن » 300 وقيد شرط وزمان « چون از حدّ زنگيان بگذرد » 170 « تا چون از سمت الرّأس ميل كند » 171 .

چونكه : - چون : از أدوات تشبيه « وآنچ از تمامى دور كمتر باشد چونكه آحاد » ص 236 : « چونكه آفتاب بروز وقمر بشب » ص 481 ونيز بمعنى تعليل :

« واين حصار چونكه ميان دو نحس بود » ص 487 .

چونى : كيفيّت وچگونگى .

چيره : غالب .

ح

ح

حركت دوم : حركت شرقي ثاني 61 .

حركت نخستين : حركت غربى اوّل 60 .

حزر : بتقديم زاء معجمه برراء بىنقطه عربى است بمعنى تخمين وتقدير .