التفهيم لاوايل صناعة التنجيم — الصفحة ١٤٢

پ

پراكنده : پراكنده 352

پراكنندهء روشنائى : مفرّق نور . همچون « پراكنندهء روشنائى چشم » 86

پرداختن - پردازيدن : متعدّى بنفس بمعنى خالى كردن وانجام دادن وكامل كردن وتهيّه كردن ومتعدّى بباء ، شروع كردن . ومتعدّى به از ، فارغ شدن وتمام كردن « از همه منازل بپردازد » 113

پرستوك : پرستو وخطّاف 377

پرهيزكار ( كا ، گا ) : محتمى « از حميه - الحمية رأس كلّ دواء » ومتّقى .

پرى - پر ما هي : حالت امتلاء نور قمر واستقبال ومقابله 83 .

پس ترك : اندكى پس‌تر وعقب‌تر 81 .

پس‌سو : مؤخّر بدن وعقب همچون « گزند شير بدندان وچنگال است نه از پس‌سو » 426 . ونيز بمعنى خلف از جهات ستّه . وضدّش در همهء معاني « پيش سو » است يعنى مقدّم بدن وقدّام .

پسين : آخرين . آخر . دوم مقابل نخستين .

ونيز بمعنى مؤخّر مقابل مقدّم .

پشت : ظهر . همچون « اين رقمها كه بر پشت أسطرلاب بود چيست » 300 .

پشيز ( پ ، ب ) : فلس كه شست‌تاى آن يكدرم بوده است ص 34 .

پلپل : فلفل .

پلهء ترازو : كفّهء ترازو 48 .

پليدى : نجاست وعذره 379 .

پنج بهره : حظوظ خمسه باصطلاح احكاميان يعنى بيت وشرف وحدّ ومثلّثه ووجه ( بترتيب اهميّت آنها ) .

پنج روز افزونى : پنج روز دزديده يا اندرگاه وپنجه وفنجى ( خمسهء مسترقه ) .

پنجه : خمسهء مسترقه كه اندرگاه گويند .

پنجى : خمسهء مسترقه .

پنج پهلو : مخمّس در اصطلاح هندسه ص 11 .

پنگان : ظرف آبى كه در قديم با آن پاسها وساعتهاى شبانروز را معيّن ميكرده‌اند 528 .

پنهانى : سرار در أحوال ماه .

پنهان شدن بامدادين - غايبى بامدادين :

غروب صباحى مقابل طلوع صباحى ومسائى 80 .

پوشانيدن : كسف در اصطلاح هيئت 218 وبمعنى ستر وحجب مكرّر ومعروفست .

پهلو : ضلع باصطلاح مهندسان همچون « مثلّث راست پهلو » يعنى متساوي الأضلاع ص 10 ونيز بمعنى جنب همچون « دو بپهلوى ودو ديگر بپهلوى مقابلهء أو » 345 .