التفهيم لاوايل صناعة التنجيم — الصفحة ٧٠٨

مستدركات ويادداشتهاى متن تفهيم طبع دوم

brahmanabad

بوده است .

أستاذ در كتاب الهند ( ص 11 ) مىنويسد : « لما دخل محمد بن القسم بن المنبّه ارض السند من نواحي سجستان وافتتح بلد بمهنوا وسماه منصورة وبلد مولستان وسماه معمورة » ودر ص 162 مىفرمايد . « وامّا نحن فوجدناه في الاركند في مثال لما بين اوجين وبين المنصورة وعبر عنها ببرهمناباذ وهي بمهنوا » .

( 75 ) ص 198 س 12 - دار مملكت يعنى دار الملك ، پاىتخت ، عاصمه .

( 76 ) ص 209 س 1 - دورهء قران أعظم موافق نوشتهء كفاية التعليم وساير منجمان 980 سال است نه 960 سال ( ؟ ) .

( 77 ) ص 210 ح 6 - در تفهيم عربى طبع اروپا كه بعد از طبع اين كتاب نصيب اين حقير شد هم « نيمبرين » با نون آخر [ - نيم برين ] نوشته است « ما النيمبرين » ؛ وبطورى كه در حاشيهء صفحهء ( 210 ) علاوة كرده‌ايم اين ضبط نيز محتمل صحّت است ؛ براي اين كه « برين » بضم باء پاره‌يى باشد كه از هندوانه وخربزه وأنار ونارنج وأمثال آن جدا كنند ودر عرف معمول « قاچ » و « پاره » و « باريكه » گويند . مولوى در داستان لقمان وخربزه گويد .

چون بريد وداد أو را يك برين * همچو شكر خوردش وچون انگبين

پس نيمبرين [ - نيم برين ] بمعنى همان نيم بريد [ - نيمبريد ] يعنى نيم بريده باشد .

( 78 ) ص 222 س 1 - دورهء چهار سالهء يوناني

Olympiados

است وبفرانسه

. Olympiade

( 79 ) ص 223 س 6 - توضيحا رسم الخط كلمهء « نسىء » بدون نقطه ودندانهء ياء موافق .

رسم الخط صحيح عربى است كه در قرآن كريم كتابت شده است « انما النسىء زيادة في الكفر » ؛ ودر رسم الخط جديد عربى كه در « المنجد » وأمثال آن نوشته‌اند نيز همان شكل است با اين تفاوت كه زير كلمهء ياء دو نقطه مى -