التفهيم لاوايل صناعة التنجيم — الصفحة ٦٨٦

مستدركات ويادداشتهاى متن تفهيم طبع دوم

توضيحا مقصود اين است كه هرگاه چهار مقدار مثلا چهار عدد متناسب را در زواياى شكل مربعى فرض كنيم ، حاصل ضرب آن دو عدد كه در قطر مربع مقابل يكديگر واقع شده‌اند برابر است ؛ اما در تقسيم ، آن دو عدد كه در ضلع مربع مقابل يكديگر واقع شده‌اند مناط اعتبار است ؛ چنانكه در شكل مربع ذيل نموده‌ايم .

( 21 ) ص 19 - 20 - براي نمودن اقسام نسبت با حروف تهجى بايد گفت هرگاه أول ودوم وسوم وچهارم را بترتيب ا وب وج ود فرض كنيم نتيجة چنين مىشود :

مقدارهاى متناسب :

عكس نسبت :

ابدال نسبت :

تركيب نسبت :

تفصيل نسبت موافق نوشتهء كتاب :

وباعتبار ديگر كه دوم وچهارم را از اعداد متناسب قبل از عكس ملاحظه كنيم :