جامع المقدمات ( جامعه مدرسين ) ( فارسي ) — الصفحة ٩٣

[ استفهام ]

صحيح ومجرد ومعلوم .

لا نضرب اصلش نضرب بود ( متكلّم مع الغير بود از فعل مضارع ) خواستيم متكلّم مع الغير بنا نمائيم از فعل نفى ، لاء نافيه بر سرش درآورديم مضارع مثبت را منفى كرد لا نضرب شد .

[ استفهام ]

[ استفهام ]

واز استفهام نيز چهارده وجه بازمىگردد : شش مغايب را بود وشش مخاطب را ودو حكايت نفس متكلّم را . وآن شش كه مغايب را بود : سه مذكّر را بود وسه مؤنّث را .

آن سه كه مذكّر را بود : هل يضرب ، هل يضربان ، هل يضربون .

هل يضرب : يعنى آيا مىزند أو يك مرد غايب در زمان آينده ، صيغهء واحد مذكر غايب است از فعل استفهام ، صحيح ومجرد ومعلوم .

هل يضرب در أصل يضرب بود ( مفرد مذكّر غايب بود از فعل مستقبل ) خواستيم مفرد مذكّر غايب بنا كنيم از فعل استفهام ، هل استفهاميّه بر سرش درآورديم خبر را بدل به انشاء كرد هل يضرب شد .

هل يضربان : يعنى آيا مىزنند ايشان دو مردان غايب در زمان آينده .

صيغهء تثنيهء مذكّر غايب است از فعل استفهام ، صحيح ومجرد ومعلوم .

هل يضربان در أصل يضربان بود ( تثنيهء مذكّر غايب بود از فعل مضارع ) خواستيم تثنيهء مذكّر غايب بنا كنيم از فعل استفهام ، هل