اصول فقه نوين ( فارسى ) — الصفحة ٧٠
2 . تقسيم محقّقاصفهانى ( رحمه الله )
مهمترين تقسيماتى كه محقّقاناصولى پس از مرحومآخوند ( رحمه الله ) براى علماصول بيان كردهاند ، سه تقسيم است :
1 ) تقسيم محقّق اصفهانى ؛
2 ) تقسيم محقّق خوئى ؛
3 ) تقسيم استاد محقّق شهيد صدر .
هر يك از اين تقسيمات را به نوبت مورد بحث قرار مىدهيم :
2 . تقسيم محقّقاصفهانى ( رحمه الله )
2 . تقسيم محقّقاصفهانى ( رحمه الله )
مرحوم محقّقاصفهانى در تقسيمبندى مباحثعلماصول « 1 » :
* ابتدا مقدّمهاى در نظر گرفتهاند كه در آن به : مبادى تصوّريه و تصديقيهء لغويه و احكاميه پرداختهاند :
1 ) در مبادى تصوّريّة لغويه ، دربارهء : وضع ، معانىحرفيه ، انشاء و اخبار ، حقيقت و مجاز ، بحث كردهاند ؛
2 ) در مبادى تصديقيّه لغويه ، دربارهء : حقيقتشرعيه ، صحيح و اعم ، اشتراك ، استعمال لفظ در اكثر از معنا بحث كردهاند ؛
3 ) در مبادى تصوّريّة احكاميّه ، دربارهء : انقسام حكمشرعى به : تكليفى و وضعى و خصوصيات هريك ، و انقسام واجب به مطلق و مشروط ، منجّز و معلّق ، نفسى و غيرى ، تعيينى و تخييرى ، عينى و كفايى ، موسّع و مضيق و به تعبّدى و توصّلى ، بحث كردهاند ؛
4 ) در مبادى تصديقيّة احكاميّه : دربارهء : « امكان اخذ قيد قصد قربت در متعلّق امر » ، « مقدّميت ترك ضد براى ضد ديگر » ، مسألهء « ترتّب » و « امكان تعلّق امر ، به طبيعت » بحث كردهاند .
* سپس به مباحثاصلىاصول پرداختهاند و آنها را به چهار مبحثاصلى و يك خاتمه تقسيم كردهاند :
1 ) مبحث اوّل را به بحث دربارهء مسائل عقليّه كه در آنها ، به مباحث : اجزاء ، مقدمهء واجب و اجتماع امر و نهى پرداختهاند و وجه تقديم اين بحث را بر ساير بحثهاى اصولى ، « شرافت اين بحث » به علّت « عقلىبودن » آن ، عنوان كردهاند ؛
( 1 ) . بحوث فى الأصول : 21 - 22 . .