روضة الصفويه ( فارسى ) — الصفحة ٥٨٥

133 قصاص فرمودن روزگار بر هلاك شاهزادگان بىگناه پادشاه زمان شاه اسماعيل را و نجات يافتن پادشاه صاحب اقبال سلطان محمّد و پادشاه سكندر جاه شاه عباس صفوى به سبب رحلت وى از اين دار غرور و بيان رحلت وى

وسيلهء مركب موعود اين مطلب نابود مفقود گردد و محبّان صادق‌الولاى ائمهء هدى از تشويش و شماتت اعلا رهايى يابند . لهذا در روزى كه پادشاه جهان قتل امير خان را در خاطر مصمّم گردانيد ، چون شاه‌باز شرقى در آشيانهء مغرب قرار گرفت و خيل غراب مغربى از بيم و باس وى در اطراف آفاق پراكنده گرديد ، پادشاه زمان بر عادت طبيعت انسان به مضجع خاص خراميده بر وسادهء راحت متّكى گرديد ، بنا بر آنكه طبيعت همايونش به مخدّرات معتاد بود و هر روز از فلونياى تمام اجزاء سه چهار ميل مىنمودند و در آن اوقات فلونياى نو ساخته بودند ، در آن شب از آن فلونيا زياده از قدر معتاد تناول فرموده چون كاركنان حواسّس رخت استيناس از ميان برچيدند ، بعد از انقضاى يك‌دو ساعت به حالت يقظه و انتباه آمده ، خويش را مشرف بر فوات ديد و كار از معالجهء اطبّاء بيرون ، چندانكه جملهء حكما در استرداد مأكولات سعى نمودند فايده‌اى بر آن مترتّب نگرديد و قريب به صبح به جوار رحمت ايزدى و اصل گرديد .

بعضى انتقال پادشاه مبرور از مواضعهء امير خان دانسته كه حلواچىاوغلى ساده كه مطلوب و منظور پادشاه مغفور بود و اكثر مكيّفات معتادى پادشاهى در دست وى ، امير خان وى را به تطميع زر و اموال بيكران فريفته با خويش متّفق گردانيد و آن حقّ ناشناس به هنگام تقاضاى طبيعت كيفيت معتاد را سمّى جانگداز در فلونيا تعبيه نموده فلونيايى مسموم به وى خورانيد . و بدين وسيله پادشاه مبرور رخت به دار السّرور كشيد .

و بعضى از اجتهاد خدر معلّى پرىخان خانم كه وى نيز به اضلال امير خان و امراى قزلباش در حالت نوم با خدمهء حرم محترم و گماشتگان [ 290 الف ] امير خان و امرا به فشارش خصيه هلاكش گردانيدند .

و بعضى از تقدير ناگزير واهب موت و حيات دانسته‌اند ، چنان كه از حلواچىاوغلى منقول است كه فلونياى نو ناآزموده تناول نموده مقدار سه چهار مثقال و به تكليف تمام وى را نيز از آن فلونيا داده به مقدار يك‌دو دانگ . و چون پاسى از شب گذشته از خواب به حالت انتباه آمده پادشاه جهان را از حيات بىبهره يافت و خود را مشرف بر فوات .

به هر تقدير پادشاه جهان با حسرت بسيار و انديشهء بيشمار و عمر اندك در سيزدهم رمضان المبارك سنهء ستّ و ثمانين و تسعمائه [ 986 / 1578 م ] از اين جهان فانى رحلت نموده به مقام جاودانى انتقال يافت .

آن گل كه هنوز نو پديد آمده بود * نشكفته تمام باد قهرش بر بود