روضة الصفويه ( فارسى )
- المؤلف: ميرزا بيگ جنابدى
- الوفاة: قرن 11
- القسم: مصادر التاريخ والجغرافيا
- الناشر: بنياد موقوفات دكتر محمود افشار - تهران
فهرس الكتاب
- تكملهء سوم
- يادداشت
- پيشگفتار
- شخصيت فرهنگى و جهان‌بينى مؤلّف
- ارزش تاريخى روضة الصّفويّة
- ارزش ادبى و سبك نگارش روضة الصّفويّة
- روضة الصّفويّة آيينهء دورهء صفوى
- نسخ مورد استفاده در تصحيح متن
- روش كار تصحيح
- رفع يك اتهام از مؤلف روضة الصّفويّة
- [ مقدمه ]
- [ الف ] شاه اسماعيل
- 1 ذكر بعضى اوصاف شهنشاه مضمار مصاف المستغفر من الكريم الجليل سلطان شاه اسماعيل بن [ 4 ب ] سلطان حيدر الصفوى كه بدان از ساير خواقين با ابّهت ممتاز بود و گوى تفرّد از سلاطين ربع مسكون مىربود
- 2 گفتار در بيان نسب منتجب به آن پادشاه ذى حسب
- 3 گفتار در تيمّن به ذكر شمّه‌اى از صفات و خوارق عادات شيخ الشيوخ شيخ صفى الدّين اسحاق اجلّ اللّه سبحانه فى صدر المجالس المقرّبين و اولاد عظام كرامش با ظهور نيّر اقبال شاهنشاهى و طلوع آفتاب اجلال ظلّ اللّهى بر سبيل ايجار و اختصار
- 4 مشك‌افشانى خامهء عنبرين‌شمامه در ساحت وصف شيخ صدر الدّين موسى بن شيخ صفى الدّين عليه الرّحمة
- 5 ذكر سلطان الاقطاب شيخ خواجه علىّ بن شيخ صدر الدّين موسى
- 6 ذكر سلطان الاولياء سلطان جنيد كه ابتداى سلطنت صورى از آن حضرت است
- 7 كيفيّت احوال خيرمآل ابو الولاية سلطان حيدر بن سلطان جنيد - أنار اللّه برهانه
- 8 تقرير مقال در ولايت پادشاه دين‌پرور شاه اسماعيل بن حيدر حسينى صفوى
- 9 تقرير مقال در محاربهء سلطان حيدر صفوى با اهل شيروان و شهادت يافتن آن ستوده صفات ، به تقدير مقدّر موت و حيات
- 10 نشر مقال و محبوس شدن درارى سپهر عزّت در قلعهء اصطخر فارس
- 11 اهتزاز قلم مشكين رقم در ساحت مقتدايان فرقهء ناجيه از قيد مخالفان بغى و مشرّف گرديدن شاهزادگان عالىمقدار بار ديگر به وطن مألوف
- 12 ندبه نمودن قلم مشكين لباس بر زبان صرير در معركهء تقرير شهادت سلطان على ميرزا و مفاخرت نمودن ولايت لاهيجان از يمن قدم ميمنت لزوم شاه دين پناه پروردهء مهر و ماه
- 13 گفتار در مبدأ ظهور دولت ابد قرين شهنشاهى و طلوع خورشيد عالم افروز ظلّ اللّهى از افق عنايات نامتناهى جلّ جلاله
- 14 طريق خلاف نمودن سلطان حسين بارانى و به مقصد نارسيده « 2 » و سرگشته ماندن او در ظلمات نادانى
- 15 تحرير كلام در وصول « قراجه الياس روملو » به موكب پادشاه سكندر اساس و غارت يافتن در اثناء طريق از « منتش كرد » و پاداش يافتن منتش و متابعان از ملازمين درگاه شهنشاهى
- 16 رايت افراختن پادشاه گيتىستان به عزم ممالك شيروان و بيان رفتن خليفةالخلفايى به غزو گرجستان و فتح قلعهء منتش كرد به اهتمام امير قراجه الياس روملو
- 17 عبور فرمودن رايات جلال آيات از آب ارس و كر بىواسطهء جسر و سفاين ، و تفاخر نمودن مملكت شيروان از نزول سرادقات جلال بر روضهء رضوان
- 18 محاربه فرمودن شاه دين پناه با شيروان شاه و ظفر يافتن به تأييد إله
- 19 توجّه فرمودن خلفا بيگ به جانب شهر نو جهت دفع فساد « شيخ شاه » و منوّر شدن آن ديار از لمعان ماهچهء رايت فتح آيت پادشاه جهانگشاى
- 20 در بيان و ذكر چگونگى تسخير قلعهء بادكوبه و حصار گلستان به معاضدت پادشاه كام‌بخش كامكار و كامروان
- 21 تمهيد بساط سخن در صف‌آرايى پادشاه مخالف‌شكن با ميرزاده الوند و حصول مقاصد پادشاه گردون توان از شكست مخالفان بدگمان
- 22 زينت يافتن سرير دار السّلطنهء تبريز از جلوس ابد مأنوس پادشاه كشورستان خونريز و ارتفاع يافتن رايت ملت بيضا به يمن و همّت پادشاه مظفّرلوا
- 23 گفتار در كيفيّت ظهور تاج وهاج كه منتسبان دودمان عليّه مكان صفويّه از تلبّس آن مسمّى به قزلباش گشته‌اند
- 24 ذكر لشكر كشيدن پادشاه جهانگشاى به دفع علاء الدّولة ذو القدر و اميرزاده الوند در غيب به اردوى هميون به دار السّلطنهء تبريز و فرار نمودن از استماع مراجعت پادشاه خونريز
- 25 طلوع يافتن منجوق رايت پادشاه گردون حشم از افق عراق عجم و كيفيّت تسخير اين ولايت
- 26 سرافراز شدن خامهء مشكين‌طراز از تقرير نهضت پادشاه دشمن گداز به صوب دار الملك شيراز و تسخير دار الامان كرمان به ارسال محمّد خان استاجلو و مراجعت نمودن بعد از آن به خطّهء كاشان
- 27 تقرير بيان در كيفيّت قتل الياس بيگ ايغوراوغلى ، به تيغ غدر والى رستمدار امير حسين كيا و توجّه رايات عزّت و اقبال رتبت به تسخير آن ولايت و پاداش يافتن امير حسين از سياست قيامت مهابت
- 28 طالع شدن مهر منجوق رايت صفوى آيت از افق بلدهء يزد بنا بر طغيان محمد كرهى و سوختن خرمن حيات آن بىباك به آتش غضب اثير لهب
- 29 ارتفاع يافتن لواى پادشاه كشورستان به عزم گوشمال فرمانفرماى خراسان ، سلطان ميرزا بايقرا ، و معاودت نمودن بنا بر سركشى اهل طبس و گيلان و حكم به قتل عام متوطّنان طبس و بيان شكار فرمودن بعد از مراجعت در عرصهء كهيزالنگ از توابع اصفهان
- 30 گفتار در زينت يافتن همدان از نزول مواكب سپهر توان و بنا فرمودن عمارت و چهار باغ روح‌افزا بر سر مرقد امام واجب التعظيم امامزاده سهل على و دفع صارم كرد و مطيع شدن والى گيلان بعد از مشاهدهء آن دستبرد
- 31 نغمه‌پردازى عندليب كلك خوش صرير در صفت گلستان جشن نوروزى پادشاه اقليم‌گير و اهتزاز رايت صفوى آيت به دفع علاء الدّولة ذو القدر و مشرّف شدن به وصال ظفر مشاهد
- 32 نقش بستن قلم مشكين‌عمامه در بيان طغيان علاء الدّولة ذو القدر مرتبهء ديگر و به قتل رسيدن او بر دست محمّد خان استاجلو والى ديار بكر
- 33 آرايش اين اوراق از بيان امير نجم الدّين مسعود زرگر گيلانى از به دو حال هنگامى كه منظور نظر كيميا اثر پادشاه والاگهر گشته به مراتب سنيّه عروج نمود
- 34 جلوه نمودن جولان كميت قلم و فارقم در مضمار تسخير دارالسّلام بغداد و آمدن عراق عرب به تحت تصرّف پادشاه والانژاد
- 35 بيرق افراختن خسرو ممالك‌ستان به عزم خوزستان و سوختن خرمن استقلال قوم « مشعشع » از شعشعهء انوار رايت ظفر آيت و كيفيّت اطاعت حاكم لر بزرگ « ملك رستم » و آمدن وى به آستان خلافت‌نشان
- 36 بيان عزيمت پادشاه مخالف گداز ، مرتبه‌اى ديگر ، به دار العلم شيراز و وقايع امور متعدّده به ارادهء پادشاه بىانباز
- 37 اهتزاز قلم مشكين رقم در تحرير توجّه موكب سپهر توان به ممالك شيروان و پاك گردانيدن آن ولايت از لوث وجود اهل عناد و طغيان
- 38 آغاز داستان فتح خراسان
- 39 رايت افراختن صاحبقران كشورستان به عزم تسخير مملكت خراسان و وقوع محاربه با فرمانفرماى قوم ازبك محمّد خان شيبانى و به قتل رسيدن وى در مواضع بلدهء مرو
- 40 ذكر وصول فتح‌نامچهء اين فتح نامدار به دار السّلطنهء هرات و زينت يافتن آن بلده از دخول مواكب سپهر مراتب خسرو مجاهد مؤيّد من عند اللّه
- 41 گفتار در رايت افراختن خاقان صاحبقران به عزم تسخير [ ماوراءالنهر ] و مراجعت فرمودن از ميمنه و فارياب بنا بر انقياد و اطاعت سلاطين آن ولايت و وقوع و حدوث ديگر وقايع متنوعه در اثناى مراجعت
- 42 تقرير در بيان كيفيّت وقوع شكار برگزيدهء خالق افلاك و انجم در ولايت جرا و فراهان و دارالمؤمنين قم و بيان شمّه‌اى از وقايع منزل قشلاق
- 43 جولان كميت قلم مشكين رقم در مضمار وقايع ظهير السّلطنة و الدّين بابر پادشاه و ذكر توجّه امير نجم ثانى به جانب ماوراءالنهر و مآل حال و استنكاف رايت اقتدارش از صرصر قهر اثير لهب
- 44 بيان توجّه رايت آفتاب اشراق به صوب ييلاق اسفرنجان « 1 » و بش‌بارماق و نهضت از آن مكان خلدنشان به دار الملك اصفهان
- 45 زينت يافتن اين اوراق از بيان ولادت با سعادت شاهزادهء آفاق ابو الفتح ، طهماسب ميرزا و رسيدن اخبار موحش امير نجم ثانى به پايهء سرير اعلى
- 46 اهتزاز خامهء مشكين‌شمامه در تحرير چگونگى تسلّط سلاطين اوزبكيّه بر بعضى از بلاد خراسان و ديگر وقايع
- 47 ترتيب مقال در توجّه رايات فتح آيات خسرو ممالك‌ستان از پى دفع طغيان سلاطين چنگيزى به ولايت خراسان و رونق يافتن آن مملكت از يمن قدوم پادشاه سكندر توان
- 48 بيان توجّه شاهرخ بيگ افشار به صوب ولايت گرمسير و قندهار و مراجعت لواى گردون‌ساى شاهنشاهى به صوب ممالك عراق
- 49 بسط كلام در شرذمه‌اى از احوال سلاطين روم كه معروف‌اند به آل عثمان ، از وقت موسى چلبى تا زمان سلطان سليم و بيان افتادن وى در تيه مخالفت پادشاه هفت اقليم و قايم ماندن بساط شطرنج مملكت ميان آن بازندهء با حشمت و شوكت
- 50 گفتار در تعيين ارباب مناصب بعد از وقوع شهادت اركان دولت در محاربهء روميّه و بيان بعضى وقايع روزگار و گردش ليل و نهار
- 51 زينت و بها دادن اين صحيفهء نامى از تفويض ايالت خراسان به شاهزادهء عالميان طهماسب ميرزا و پديد آوردن رفاهيّت و وسعت معيشت فرق برايا از فرّ قدوم ميمنت لزوم
- 52 تزيين مقال در ولادت با سعادت شاهزادگان هميون فال سام ميرزا و بهرام ميرزا و رستم ميرزا - بلغهم اللّه تعالى مراتب أيّامهم الكرام
- 53 اهتزاز خامهء عنبرين عمامه در تحرير انقياد و اطاعت شيخ شاه ، والى شيروان ، و تشريف بردن ميرزا شاه حسين و امير جمال الدّين محمّد صدر جهت اطمينان خاطر وى بدان طرف
- 54 گفتار در توجّه موكب فلك درگاه از نخجوان به ييلاق ايقار و اشتغال به امر فرح‌افزاى شكار و بيان فتح مازندران و رستمدار با ارسال انيس الدّولة دورميش خان
- 55 در بيان توجّه رايات نصرت آيات و به جانب اصفهان و ذكر شكار فرمودن و وقايع متنوّعه
- 56 تقرير بيان در اظهار خلاف اميره ديباج « 1 » ، حاكم فومن و رشت ، و طريق اطاعت گزيدن بعد از سبيل عليل عصيان پيمودن و ذكر بعضى از نهضات پادشاه ستوده صفات
- 57 اهتزاز خامهء مشك‌فشان در بيان شكار فرمودن پادشاه گيتىستان در حدود ساوه و همدان و مشرّف گشتن اميره ديباج به مصاهرت آن زيبندهء تاج و تخت
- 58 ذكر وصول سلطان مظفّر ولد شيروان شاه به درگاه سلاطين پناه و ديگر وقايع
- 59 در بيان حال ولات مازندران و مشرّف شدن والى شيروان به آستان سلاطين مكان
- 60 نغمه‌پردازى عندليب گلشن خوش صرير در بوستان احوال امير خان موصلو ، كه مدبّر امور خراسان بود ، و بيان واقعات ايّام حكومت وى
- 61 گفتار در توجّه ابراهيم سلطان مرتبهء ثانى به غرجستان جهت دفع فساد شاه محمّد سيف الملوك و منطفى ساختن نايرهء فساد وى به آب تيغ آتشبار و زلال حسن سلوك وى در آن ديار
- 62 نشر مقال در بيان وقايعى كه امير خان را در ضبط مملكت خراسان روى داده و ذكر بعضى از موادّ نزاع نوّاب خانى و امير محمّد بن امير يوسف
- 63 تقرير كلام در محاصره فرمودن عبيد خان هرات را و محفوظ ماندن آن ولايت از نكايت وى
- 64 اشك افشانى خامهء مشكين‌عمامه در بيان كيفيّت شهادت امير محمّد بن امير يوسف به انواع تأسّف و تحسّر
- 65 تزيين مقال در بيان ارتفاع پايهء قدر و منزلت شهزادهء كامياب سام ميرزا و تفويض مملكت خراسان و ورود رايت اقبال آيت انيس الحضرة البهيّه دورميش خان به خراسان
- 66 گفتار در توجّه احمد بيگ نور كمال به مستقرّ عزّت و اقبال از پى آوردن شاهزادهء هميون فال سام ميرزا و مراجعت نمودن به مرافقت مرام و مدّعا به تأييدات الهى
- 67 گفتار در كيفيّت وصول موكب عالى شاهزادهء كامياب ابو الفتح طهماسب ميرزا و نوّاب امير خان به پايهء سرير خلافت و به ظهور آمدن عدالت پادشاه نوشيروان فطنت
- 68 وزيدن صرصر خزان در بوستان حيات ميرزا شاه حسين اصفهانى از مهبّ غدر مهتر شاه‌قلى ركابدار خاصّهء شريفه و بيان سبب آن
- 69 نعيب كشيدن غراب كلك بر صداى صرير در انتقال پادشاه فريدون‌فال از اين جهان پرملال
- ب - شاه طهماسب
- 70 زينت يافتن صحايف آثار خواقين صفويّه از جلوس ابد مأنوس شاه طهماسب بن شاه اسماعيل الموسوى الصفوى بر سرير فرمانفرمايى ايران به امر خالق انس و جن « 1 »
- 71 گفتار در كيفيت نزول سلاطين ماوراءالنهر به ظاهر بلدهء هرات و وقوع محاربات و ظهور آتات
- 72 گفتار در بيان وفات خان عدالت شعار دورميش خان و جلوس برادر اعيانىاش حسين خان بر مسند فرماندهى هرات
- 73 ندبه نمودن قلم بر زبان صرير در بيان قتل خواجهء پسنديده صفات خواجه حبيب اللّه و اولادش بنا بر طغيان و عصيان شاملوان
- 74 جولان كميت قلم وفا رقم در مضمار اختلاف امراى عظام جهت مناصب و تقرّب پادشاه گردون غلام شاه طهماسب الحسينى
- 75 گفتار در وقايع محاربات ميان امراى ذوى الاقتدار جهت منصب وكالت و وقايع متفرّع بر آن
- 76 گفتار در عزيمت پادشاه گيتىستان به جانب خراسان و مراجعت نمودن بنا بر فساد امراى استاجلو و بقيّهء احوال ايشان و مآل حال آن منازعه
- 77 گفتار در بيان مادهء نزاع ميان ديو سلطان روملو و جوقه سلطان تكلو در باب امر وكالت و آنچه ميان آن دو امير به فعل آمده و بيان قتل زينل خان شاملو در حوالى دامغان بر دست اوزبكان
- 78 گفتار در تصرّف نمودن عبيد خان بعضى از بلاد خراسان و محاصره نمودن دار السّلطنهء هرات و بيان شدّت محاصره و انواع آفات
- 79 جولان نمودن كميت سريع السير قلم در مضمار محاربهء خسرو محتشم با سلاطين ماوراءالنهر در موضع ساروقميش جام و انهدام بناى جمعيّت اوزبكيّه به اهتمام پادشاه شديد الانتقام
- 80 رايت مراجعت برافراشتن پادشاه منصور به جانب عراق و تسخير دارالسّلام بغداد
- 81 ترتيب مقدمات در نزول عبيد خان به ظاهر بلدهء هرات و وقوع مصالحه ميان وى و حسين خان شاملو و توجّه حسين خان با سپاه قزلباش از راه كيج و مكران به موكب [ 176 ب ] جاه و جلال و بيان وقايعى كه در اثناى راه روى داد .
- 82 رايت افراختن گردون غلام به عزم خراسان و فرار عبيد خان به مرافقت خذلان و تفوض مملكت خراسان به شاهزادهء عالميان بهرام ميرزا و لله‌گى غازى خان تكلو
- 83 رايت عشرت افراختن پادشاه جهان از اصفهان به ييلاق كندمان و وصول موكب شاهزاده كامران سام ميرزا و حسين خان شاملو در آن مقام به اردوى هميون و بيان نزاع جوقه سلطان و حسين خان به قتل رسيدن جوقه سلطان و ديگر اتّفاقات
- 84 بيان محاربهء ساير اويماقات با تكلو و مغلوب گشتن تكلو و به بغداد گريختن آن جماعت و بيان عصيان الامه تكلو
- 85 ذكر نزول الامه تكلو با جنود روم به بلدهء بدليس و توجّه رايات صفوى آيات به دفع و رفع آن خسيس
- 86 تقرير مقال درآمدن عبيد خان به دستور به بلدهء هرات و بيان شمّه‌اى از شدّت محاصره و تضييق حال محصورات و طلوع ماهچهء رايت فتح آيت از افق بلدهء هرات
- 87 لواى مراجعت برافراشتن نوّاب جهانبانى از خراسان به جهت آمدن سلطان سليمان و مقهور گشتن جنود روم از لشكر سرما به فرمان خالق ارض و سما
- 88 گفتار در قتل حسين خان شاملو به تيغ غضب سعير لهب پادشاهى و توجّه رايات جلال به تبريز و فرار الامهء مردود از روى ستيز
- 89 گفتار در توجّه سلطان سليمان مرتبهء ديگر از قشلاق دارالسّلام به آذربايجان و مراجعت نمودن بىحصول مطلب و وقايع متفرّع بر آن
- 90 گفتار در وقايع بهرام ميرزا و امرايى كه در ركاب ظفر انتساب وى به تعاقب داراى روم مأمور بودند و بقيّهء نهضت پادشاه جهان
- 91 تقرير مقال در وقايعى كه از اطراف ولايات بنا بر ورود جنود روم به ظهور آمده و توجّه رايات جلال به دفع آن وقايع
- 92 گفتار در وقايعى كه در حين اشتغال پادشاه فريدون‌فال به دفع جنود روم در خراسان به ظهور آمده و جلوس سام ميرزا و آغزيوار خان بر سرير فرماندهى خراسان و فتادن ايشان در عقبهء ادبار و خذلان
- 93 تقرير احوال در بيان وقايع دار السّلطنهء هرات بعد از توجّه شاهزادهء حميده صفات و آغزيوار خان به جانب قندهار
- 94 كلام در ورود صوفيان خليفه روملو به بلدهء هرات و مراجعت نمودن به عزم رزم عبيد خان و به قتل رسيدن به فرمان خالق انس و جنّ
- 95 تحرير شمّه‌اى از اهتمام خضر چلبى وكيل صوفيان خليفه در محافظت بلدهء هرات و مخالفت رعايا و بلوكات و آمدن عبيد خان و محاصره نمودن شهر را و به تصرّف بودن شهر به امداد ابو طاهر ولد امير سلطان ابراهيم امينى
- 96 سوق كلام در فرار عبيد خان به ماوراءالنهر به سبب توجّه رايات صفوى آيات پادشاه قزلباش
- 97 جولان كميت قلم در مضمار توجّه رايات صفوى آيات ممالك خراسان و تفويض ايالت هرات به شاهزادهء حميده صفات ابو الغالب سلطان محمّد ميرزا و لله‌گى محمّد خان شرف‌الدين‌اوغلى تكلو
- 98 اهتزاز رايات صفوى آيات به جانب قندهار و گرمسير و فتح آن ولايت و مراجعت نمودن به دار السّلطنهء هرات
- 99 گفتار در مراجعت پادشاه آفاق به جانب عراق و ذكر بعضى از وقايع كه در اثناى راه از حيز فوت به منصّهء ظهور آمد
- 100 گفتار در بيان تسخير قلعهء اوستا و رسانيدن خواجه كلان ولد ملك خوافى را به پايهء سرير خلافت و تقبّل آمدن وى به فرمان پادشاه
- 101 ذكر تمرّد سركشى خواجه محمّد صالح نبيرهء خواجه مظفّر بيتكچى و مآل حال پراختلالش
- 102 توجّه نمودن رايات صفوى آيات به طرف ممالك شيروان جهت دفع فساد شاهرخ بن سلطان فرخ والى آن ولايت
- 103 بيان انتقال عبيد خان از اين جهان گذران و ظهور امنيّت و رفاهيت در مملكت خراسان
- 104 گفتار در وقايعى كه در اطراف و ثغور ممالك روى داده بعد از استقرار در مقرّ عزّت و اقبال پادشاه فريدون‌فال
- 105 كلام در تسخير ولايت تفليس و مملكت خوزستان و انتظام دادن الوس كلهر و ديگر وقايع
- 106 ايراد كلام در بيان شمّه‌اى از احوال فرمانفرماى هندوستان همايون پادشاه و سبب تشريف آوردن وى به درگاه خواقين پناه
- 107 ترتيب مقال در ملاقات پادشاه فرمانفرماى ممالك هند با شاهزادهء كامياب ابو الغالب سلطان محمد ميرزا و خان عدالت مآب محمّد خان شرف‌الدين‌اوغلى تكلو در بلدهء نادرهء هرات
- 108 گفتار در توجّه نوّاب همايونى به درگاه برگزيدهء بىچونى و بيان كيفيت قران نيّرين ، يعنى وقوع ملاقات آن دو پادشاه از جانبين
- 109 رايت افراختن همايون پادشاه با سپاه قزلباش به صوب دار الملك موروثى و فتح نمودن آن ولايت به امداد امراى كشورگشاى به اعانت پروردگار
- 110 ايراد كلام در سبب نزاع ميانهء خسرو سكندر اساس و شاهزادهء عالىمكان القاص ميرزا
- 111 گفتار در توجّه محمّد خان به درگاه سلاطين پناه و ذمّهء خود را برى ساختن از عصيانى كه ساير بود بر السنه و افواه
- 112 تقرير مقال در مخالفت و عصيان شاهزاده القاص ميرزا و توجّه وى به صوب ممالك روم و بيان فسادى كه متضرّع بر آن قضاياست .
- 113 رايت افراختن داراى روم به انگيزهء القاص ميرزا به جانب آذربايجان و بيان افساد آن شاهزادهء نادان در مملكت عراقين و وقايع متفرّع بر آن
- 114 گفتار در مآل حال شاهزاده القاص و وصول وى به كرياس گردون اساس با جهان جهان خجالت و هراس
- 115 گفتار در تفويض ايالت شيروان به عبد اللّه خان استاجلو جهت دفع طغيان برهان نامى از نژاد سلاطين شيروان كه در حين اشتغال پادشاه جهان به دفع فساد القاص ميرزا در شيروان خروج نمود .
- 116 ذكر تسخير ولايت شكى و قتل والى آنجا درويش محمّد خان و عبور نمودن رايات جلال بعد از فراغ به مملكت گرجستان
- 117 در بيان وقايعى كه در زمان فتنهء القاص ميرزا در خراسان به وقوع آمده از آن جمله توجّه نوّاب محمّد خان شرف‌الدين‌اوغلى به محاربهء بيرام‌اوغلان اوزبك و تسخير ولايت غرجستان
- 118 تقرير مقال در محاربهء حق نظر اوغلان اوزبك و قزّاق سلطان و مغلوب گشتن اوزبكيّه از قزلباشيّه
- 119 ايراد كلام در تزويج شاهزادهء عاليمقام و بيان بعضى امور غريبه كه در آن وقت به ظهور رسيد
- 120 گفتار در آمدن يراق خان و عبد المطلب خان به دار السّلطنهء هرات و حدوث انواع محذورات
- 121 ارتفاع يافتن مهر منجوق لواى گردون‌ساى پادشاه طرف اخلاط و وسطان و تسخير قلعهء ارجيس از روى قهر و غلبه
- 122 بيرق افراختن قيصر مرتبهء ديگر به مملكت آذربايجان و مراجعت نمودن قرين اندوه و حرمان
- 123 تقرير مقال در بيان فتنه و فساد قاسم كه از نتيجهء شيروان شاه بود در شيروان ، و مغلوب گشتن وى به سعى عبد اللّه خان استاجلو
- 124 تزيين كلام در تفويض دار السّلطنهء هرات به شاهزادهء خجسته صفات اسماعيل ميرزا و وقايعى كه بر آن متفرّع است
- 125 در بيان توجّه امراى نامدار بر حسب فرمان داراى زمان به دفع فساد ايادى تركمان و شكست يافتن از على سلطان ابل خان والى مرو بنا بر عدم فرمان پادشاه
- 126 بسط بساط كلام در كيفيّت مصالحهء سلطان روم و بندگان پادشاه صفوى انتساب و بيان تشريف آوردن سلطان با يزيد ولد قيصر بنا بر رنجش ولد خود به آستان خواقين مكان و بيان افساد وى و سپرى شدن روزگار با فرزندان و متابعان
- 127 گفتار وقايعى كه بعد از مصالحهء قيصر با پادشاه ربع مسكون در خراسان به فعل آمد
- 128 رايت افراختن امراى عظام به سردارى شاهزادگان كرام سلطان ابراهيم ميرزا و بديع الزمان ميرزا ابناى بهرام ميرزا به جانب دار السّلطنهء هرات جهت دفع طغيان و عصيان قزّاق خان بن محمّد خان شرف‌الدين‌اوغلى « 1 »
- 129 سوق كلام در توجّه عبد اللّه سلطان بن اسكندر خان به خراسان و محاصره نمودن شاهزادهء كامياب سلطان محمّد ميرزا در قلعهء تربت و . . .
- 130 اشك‌ريزى خامهء مشكين‌عمامه در انتقال پادشاه صافى اعتقاد شاه طهماسب از اين جهان بىبنياد
- ج - شاه اسماعيل دوّم
- 131 افراشتن مسند كلام در جلوس ابد مأنوس پادشاه ذوى الاحترام شاه اسماعيل بن شاه طهماسب حسينى صفوى ، نوّر اللّه تعالى مضجعه
- 132 صفير كشيدن عندليب خامهء عنبرين عمامه بر زبان صرير در وزيدن صرصر نااميدى در بوستان حيات اولاد امجاد و احفاد [ 284 ب ] پادشاه ، يعنى به قتل رسيدن شاهزادگان بىگناه از مهبّ فرمان پادشاه جليل شاه اسماعيل ثانى .
- 133 قصاص فرمودن روزگار بر هلاك شاهزادگان بىگناه پادشاه زمان شاه اسماعيل را و نجات يافتن پادشاه صاحب اقبال سلطان محمّد و پادشاه سكندر جاه شاه عباس صفوى به سبب رحلت وى از اين دار غرور و بيان رحلت وى
- 134 گفتار در بيان وقايع بعد از ارتحال پادشاه مغفور تا زمان جلوس پادشاه مؤيّد شاه سلطان محمّد به وقوع آمده
- د - سلطان محمد صفوى
- 135 زينت يافتن صحايف اين آثار از جلوس پادشاه گردون اقتدار شاه سلطان محمّد بن شاه طهماسب حسينى صفوى - أنار اللّه مضجعها
- 136 گفتار در ورود جلال خان بن دين محمّد خان والى مرو به خراسان و به قتل رسيدن در محاربهء مرتضى قلى خان پرناك به مقام بند فريمان در ولايت جام .
- 137 طلوع نمودن مهر منجوق پادشاه مؤيّد شاه سلطان محمّد از افق ولايت شيروان و محاربه فرمودن با فرمانفرماى ايل تاتار غازى گراى و مقهور شدن وى از صدمهء تيغ غازيان قزلباش و گرفتارى وى .
- 138 اهتزاز نسيم كلام در آغاز نشو و نماى نهال اقبال طوبى انتماى پادشاه جم‌جاه شاه عباس حسينى ، و بيان وقايعى كه موقوف عليّهء اين دولت روزافزون است در ضمن وقايع پادشاه مؤيّد شاه سلطان محمّد .
- 139 گفتار در توجّه رايات اقبال آيات شاهزادهء عالميان شاه عبّاس صفوى به استصواب نوّاب علىقلى خان و مرشد قلى خان به عزم محاربهء مرتضى خان پرناك ، والى مشهد مقدّس .
- 140 رايت عظمت افراختن پادشاه جهانگير به استصواب خوانين نامدار و با تدبير به صوب نيشابور و به دست آوردن والى آن ولايت درويش محمّد خان روملو ، و وقوع جلوس ابد مأنوس كه عبارت است از جلوس اوّل در عرصهء نيشابور .
- 141 رايت اقتدار افراشتن خوانين عظام در ظلّ لواى جهانگشاى عبّاسى مرتبهء ديگر به عزم تسخير نيشابور و گوشمال درويش محمّد خان روملو و بيان تسخير بلدهء نيشابور از ممرّ صلح .
- 142 تقرير مقال در محاصره نمودن سپاه عراق مرشد قلى خان را در قلعهء تربت و مصون ماندن وى از آفت ايشان بنا بر توجّه علىقلى خان و متوجّه گشتن سپاه عراق به محاصرهء هرات .
- 143 بسط كلام در توجّه سپاه عراق به استصواب ميرزا سلمان جابرى به صوب معسكر پادشاه گردون غلام شاه عباس ، و وقوع اصابت عين الكمال به اجتماع متابعان آن دوحهء اقبال و بيان محاصرهء هرات و قتل ميرزا سلمان و خلاصى محصوران .
- 144 ايراد كلام در بيان توجّه سردار روم ، عثمان پاشا ، به ممالك آذربايجان و بيان وقايع متفرّع بر آن .
- 145 تحرير كلام در ذكر شمّه‌اى از تسلّط جنود روم و داخل شدن به دار السّلطنهء ، تبريز و تأسيس بناى قلعه از روى ستيز .
- 146 تقرير مقال در قتل امير خان [ 318 الف ] و تخلّف ورزيدن اويماق تركمان و تكلو از موكب همايون پادشاه مؤيّد .
- 147 اتّفاق نمودن امراى تركمان و تكلو بر شاهى شاهزادهء والانژاد طهماسب ميرزاى بن سلطان محمّد و انهدام بناى اتّفاق آن جماعت به صدمه هماى شاهزادهء زيبندهء تاج و لوا سلطان حمزه ميرزا .
- 148 رايت افراختن شاهزادهء كامكار مرتبهء ديگر به دار السّلطنهء تبريز و هجوم آوردن به قلعهء روميان از روى ستيز و مراجعت نمودن با حصول مطلب .
- 149 قشلاق فرمودن شاهزادهء زيبندهء تاج و لوا سلطان حمزه ميرزا در قراباغ آران و رسيدن مهر حيات همايون حركاتش و نيّر طالع از مكر و غدر امراى قزلباش به درجهء قواطع .
- 150 ترتيب كلام در طلوع ماهچهء رايت سپهر آيت عبّاسى از افق خراسان و بيان منشأ نزاع ميان آن دو خان عالىشأن يعنى علىقلى خان و مرشد قلى خان .
- 151 تقرير بيان در مراجعت مرشد قلى خان به محال اقطاع خويش و استنكاف ورزيدن از مرافقت علىقلى خان بنا بر غدر و [ 332 الف ] مكيدت و واقعات متفرّع بر آن .
- 152 محاربه نمودن علىقلى خان و مرشد قلى خان در ولايت ترشيز و به دست آوردن مرشد قلى خان پادشاه زمان شاه عبّاس را و بيان فرار علىقلى خان و حرمان وى از خدمت پادشاه جهان .
- 153 رايت افراختن پادشاه جم‌جاه شاه عبّاس صفوى به استصواب مرشد قلى خان به صوب عراق بنا بر نزول عبد اللّه خان اوزبك با سپاه ماوراءالنهر به ظاهر دار السّلطنهء هرات بر حسب طلب علىقلى خان .
- ه - شاه عباس صفوى
- 154 زينت يافتن صحايف اين اخبار از تزيين سرير خلافت به وجود با جود پادشاه زمان شاه عبّاس در دار السّلطنهء قزوين كه عبارت است از جلوس ثانى و صدور فرمان از مصدر غضب به قتل امراى نامدار غدّار بنا بر اعمال سيّئهء ايشان .
- 155 بيرق افراشتن پادشاه زمان شاه عبّاس بر عزم تسخير خراسان و فرمان دادن به قتل مرشد قلى خان در چمن بسطام .
- 156 زينت يافتن ممالك خراسان بعد از قتل مرشد قلى خان از ورود موكب جاه و جلال و مراجعت نمودن [ 346 ب ] به سبب عدم اقتضاى حال .
- 157 تقرير مقال در بيان كيفيّت انتقال دار السّلطنهء هرات به تصرّف اوزبكيّه و مآل حال علىقلى خان و بيان انتقال ممالك خراسان به حيطهء تصرّف اوزبكيّه
- 158 تقرير مثال در بيان قتل عام مشهد مقدّس به تيغ 350 الف قهر عبد المؤمن خان و مآل ديگر ولايات خراسان كه چگونه به تصرّف اوزبكيّه قرار گرفت .
- 159 گفتار در كوشش دينم سلطان جهت انتزاع مملكت قهستان و محاربه نمودن با سپاه قزلباش [ 353 الف ] به موضع قريه‌ى ازغند و مغلوب گشتن قزلباش بنا بر نفاق و خلاف يكديگر .
- 160 گفتار در مآل حال امراى ثلاثه و بيان كيفيّت انتقال تيول ايشان به تصرّف اوزبكيّه و بيان تسخير مملكت قهستان .
- 161 گفتار در توجّه رايات جلال فرهاد خان به خراسان در مقام انتقام قتل مشهد مقدّس و مراجعت وى بنا بر اقتضاى زمان بىحصول مطلب و بيان قتل عام بلدهء سبزوار و اسفراين به تيغ قهر عبد المؤمن خان بىايمان .
- 162 گفتار در معاودت عبد المؤمن خان بعد از مراجعت موكب عزّت و اجلال پادشاه زمان به مستقرّ دولت و بيان قتل عام بلدهء سبزوار و نهضت پادشاه جهاندار مرتبهء ديگر بر سمت خراسان و فرار عبد المؤمن خان .
- 163 گفتار در محاربهء يعقوب خان ذو القدر والى شيراز و بكتش خان افشار والى كرمان و استيصال افشار به اقبال پادشاه كامگار .
- 164 تشييد كلام در بيان وقايعى كه پادشاه ايران را بعد از مراجعت از خراسان در عراق جنّت‌نشان روى داده .
- 165 بيرق افراختن پادشاه گيتىستان به عزم انتظام ممالك فارس و مبدّل شدن صبح اقبال يعقوب خان ، والى شيراز ، به شام قتل بعد از بيم و هراس .
- 166 گفتار در مراجعت پادشاه گردون اقتدار به اصفهان و بيان تسخير گيلان و مازندران و فرار والى آنجا ، كاركيا خان احمد ، به مرز و بوم روم و اقامت نمودن در عتبات عاليات
- 167 گفتار در وقايع متفرّقه كه تا زمان تسخير خراسان بعد از فتح مملكت گيلان به وقوع آمده ، از آن جمله بيان فتح مازندران و اطاعت نمودن افشار و الوار كوه‌گيلويه .
- 168 ذكر وقايع جزئيّه كه تا زمان فتح خراسان به عمل آمده ، چون استيصال دولت‌يار خان سياه منصور و شاه‌ويردى خان لر كوچك .
- 169 بسط كلام در انتقال ممالك خراسان به تصرّف اولياى دولت ابدى الاتصال و بيان فوت عبد اللّه خان و عبد المؤمن خان در حال توجّه رايات جلال به خراسان .
- 170 در آراستن مضمار كلام در محاربهء پادشاه شديد الانتقام شاه عبّاس و دينم خان و فرار وى از مهلكهء جان‌ستان و بيان استخلاص بلدهء فاخرهء هرات .
- 171 گفتار در عصيان ورزيدن نور محمّد خان ، والى مرو ، و توجّه رايات جلال به عزم تنبيه و گوشمال وى بدان بلدهء طيّبه .
- 172 رايت افراختن پادشاه سليمان جاه به عزم تسخير قبّة الاسلام بلخ و معاودت نمودن بر اقتضاى زمان و بيمارى عام لشكريان .
- 173 ذكر احداث عمارات و ابنيهء دار السّلطنهء اصفهان از تجدّد اشواق و احداث ميدان نقش جهان و عمارات عاليه از مساجد و مدارس و ابواب البرّ و غير و طرح انداختن خيابان و چهار باغات در بلدهء اصفهان .
- 174 مشرّف گشتن رايات جلال به شرف زيارت امام همام علىّ بن موسى الرّضا - عليه التّحيّة و الثناء - خاص جهت استمداد حصول رخصت تسخير ممالك آذربايجان و بيان شكار جرگه در صحراى اوچ‌تپهء ولايت جام .
- 175 پرتو انداختن مهر منجوق رايت صفوى آيت پادشاه ممالك‌ستان بر ممالك آذربايجان و كيفيّت فتح دار السّلطنهء تبريز از روى ستيز به اهتمام پادشاه خونريز .
- 176 گفتار در بيان تسخير چخورسعد [ 409 ب ] و بيان قلع و قمع قلعهء ايروان به اقبال پادشاه صاحبقران .
- 177 جمع آمدن سپاه ممالك محروسه در دار السّلطنهء تبريز و رايت افراختن الله‌ويردى خان بر حسب فرمان داراى زمان به بلدهء وان و محاصره نمودن چغال‌اوغلى و وقايع متفرّع بر آن .
- 178 جولان كميت قلم وفا رقم در مضمار كارزار پادشاه مظفّرلوا با جنود روم به سردارى چغال‌اوغلى به موضع شبستر و انهزام سپاه روم از كوشش تيغ‌بندان پادشاه خيل نجوم .
- 179 گفتار در اجابت عين الكمال بعد از اين فتح نامدار كه به آن نهال اقبال رسيده و قضيهء احوال معركهء رزم و فرار چغال‌اوغلى . « 1 »
- 180 اهتزاز قلم مشكين رقم در بيان فتح قراباغ و گنجه و تفليس
- 181 گفتار در تسخير ممالك شيروان به اهتمام داراى جهان - خلّد اللّه ملكه و سلطانه إلى يوم الميزان .
- 182 گفتار در مراجعت مواكب سپهر مراتب از دار الملك شيروان به مستقرّ دولت يعنى بلدهء فاخرهء اصفهان و وقايع متفرّع بر آن .
- 183 ذكر توجه اعتماد الدّولة حاتم بيگ به صوب آذربايجان به جهت دفع فساد امير خان كرد .
- 184 گفتار در توجّه قرچغاى خان به صوب شيروان و بيان قتل ذو الفقار خان قرامانى بنا بر سركشى .
- 185 گفتار در بيان رنجش قرچغاى خان و مجهول‌وار فرار نمودن و گرفتار گشتن در اثناى راه و معاودت نمودن به پايهء سرير خلافت بىاختيار و ديگر وقايع .
- 186 ذكر فتح قلعهء اورومى به سعى اعتماد الدّولة حاتم بيگ و قراحسن خان و وفات حاتم بيگ به أجل طبيعى و گرفتارى امير خان أقطع و قتل وى . [ 441 الف ]
- 187 گفتار در مراجعت پادشاه ايران از قراباغ آران و متوجّه شدن به مراغه و قتل اكرادى كه در مراغه توطّن داشتند و ديگر وقايع .
- 188 گفتار در نزول سردار روم با عساكر عدد نجوم به ظاهر دار السّلطنهء تبريز و مراجعت نمودن از بيم و سطوت پادشاه خونريز .
- 189 ذكر مراجعت پادشاه جهانگشاى به دار السّلطنهء اصفهان و آمدن ولى محمّد خان ، داراى ماوراءالنهر ، و بيان توجّه رايات جلال مرتبهء ديگر به آذربايجان
- 190 بيان توجّه رايات جلال به آذربايجان و ارسال داشتن صدر جهان قاضى خان صدر را جهت مصالحه كه مراد پاشا تعهّد آن نموده و مشرّف شدن صدارت پناهى به خدمت داراى روم و بيان قرار مصالحه ميان آن دو پادشاه كامگار .
- 191 گفتار در مراجعت قاضى خان صدر از سفارت روم و قرار مصالحه ميان آن پادشاه خيل نجوم و ابتداى عمارت فرح‌آباد در مازندران بهشت‌نشان .
- 192 بيرق افراختن پادشاه ممالك‌ستان بر عزيمت غزوه گرجستان و بيان واقعات و سبب آن .
- 193 گفتار در توجّه رايات جلال به صوب معسكر طهمورث خان و فرار وى از مهلكهء جان‌ستان قبل از وصول مبارزان [ 460 ب ] رستم توان و وقايع متفرّع بر آن . « 3 »
- 194 مراجعت فرمودن پادشاه صفوى نشان از گرجستان و قشلاق فرمودن در فرح‌آباد جنّت‌نشان و به قتل آوردن شاهزادهء والانژاد صفى ميرزا در اثناى راه و بندى از احوال علىقلى خان در ولايت گرجستان و شبيخون زدن طهمورث خان .
- 195 عطر پذيرفتن هواى گرجستان مرتبه‌اى ديگر از غبار مواكب ظل اللهى و فرار طهمورث خان به درگاه داراى روم و تعهّد نمودن [ 466 ب ] استخلاص آذربايجان به امداد سپاه لا تعدّ و لا تحصى .
- 196 ذكر محاصره نمودن محمد پاشا قلعهء ايروان را و بعد از جدّ و اجتهاد ورزيدن و مغلوب گشتن [ 468 الف ] به هزار حيله از آن محاصره رخت به مأمن نجات كشيدن
- 197 معاودت فرمودن رايات صفوى آيات از قلعهء ايروان و ارسال داشتن قرچغاى خان را به تعاقب سپاه روم و اراده نمودن تكلو پاشا والى وان كه به عزم شبيخون بر سر اردوى همايون تاختن آوردن و به اقبال پادشاه صفوى به قتل رسيدن وى به دست ولد امير زكرياى كرد .
- 198 گفتار در توجّه سردار روم مرتبهء ديگر با سپاهى گران و وقوع محاربه ميان آن سپاه و نوّاب امام‌قلى خان و قرچغاى خان به موضع سراب و مغلوب گشتن سپاه روم .
- 199 حلقهء باب مصالحه كوفتن داراى روم و فرستادن ايلچى جهت صلح و رضا دادن نوّاب همايون جهت رفاه حال رعايا و سپاهى و مراجعت نمودن به مستقرّ دولت يعنى به فرح‌آباد جنّت‌نشان .
- 200 گفتار در تشريف آوردن ايلچى پادشاه ممالك هندوستان جهت تشييد مبانى ارتباط و اتحاد و فرستادن نوّاب زينل بيگ بيگدلى را به ايلچىگرى خاص از پى رسوخ دادن بناى محبّت و اختلاط .
- 201 جولان نمودن كميت قلم وفا رقم در مضمار تسخير ولايت قندهار به توفيق خالق ليل و نهار و بيان كيفيّت نهضت خاقان جم بارگاه و استيصال جماعتى از سركشان زمين داور .
- 202 گفتار در مراجعت نمودن پادشاه كامگار [ 485 الف ] بعد از قلعهء قندهار به دار السّلطنهء هرات و ارسال داشتن خلف بيگ سفره‌چى و قلع و قمع بالينوش و فرار وى از آن مهلكه و قتل جمعى از متابعانش .
- 203 گفتار در بيان فتح عراق عرب و بيان تسخير دارالسّلام بغداد به اقبال پادشاه با عدل و داد .
- 204 تقرير قلم وفا رقم در بيان مورا و بيان قتل سپهسالار ايران قرچغاى خان و يوسف خان والى شيروان به تيغ غدر و فريب آن مدبر مطرود .
- 205 ذكر توجّه نمودن نوّاب عيسى خان قورچىباشى شيخاوند با جنود آذربايجان به دفع فساد و فتنهء موراو مردود و به قتل رسيدن اكثر جنود موراو و به تفرقه انجاميدن اجتماع آن كافران به توفيق خالق انس و جنّ .
- 206 اهتزاز خامهء عنبرين‌شمامه در تقرير توجّه سردار روم حافظ احمد پاشا وزير اعظم قيصر جهت استخلاص دارالسّلام بغداد و مراجعت نمودن بىحصول مطلب و تضييع سپاه وى به اهتمام و سعى و اجتهاد زينل خان بيگدلى .
- 207 در بيان صحّت روايت اين نامه كه به روضة الصّفويّة موسوم است . « 2 »
- سالشمار
- فهرست منابع و مآخذ
- فهرست آيات قرآنى
- نمايه
- فهرست مندرجات