روضة الصفويه ( فارسى ) — الصفحة ٥٢٠
115 گفتار در تفويض ايالت شيروان به عبد اللّه خان استاجلو جهت دفع طغيان برهان نامى از نژاد سلاطين شيروان كه در حين اشتغال پادشاه جهان به دفع فساد القاص ميرزا در شيروان خروج نمود .
[ 243 الف ] به رسن تقدير بسته و به مطمورهء عدم رسانيد و قلوب اولياى دولت قاهره را لختى از تردّد خاطر پرداخت .
شيروانيان بعد از فوت برهان محراب نامى را كه به صفت قرابت نسبى برهان موصوف بود به جاى وى نصب نموده است در ذيل متابعتش زدند و حوالى معسكر خود را به اغصان اشجار و خس و خاشاك در كشيدند و خندقى عريض و عميق احداث نمودند . امّا رعب و هراس و خوف بىقياس از سپاه ستاره جاه بر ضماير امير و مأمور و رئيس و مرئوس آن جماعت مستولى گرديده روز به روز جمعيّت ايشان به تناقض مىانجاميد و عدد اولياى دولت قاهره به مقدار تناقض ايشان يوما فيوما متزايد مىگرديد .
و نيز اين معنى بر پيشگاه ضماير امراى عظام به مرور ايّام پرتوافكن گشته از مقام خويش به ظاهر سقناق آن جماعت توجّه فرمودند و روزى ديگر با غلبه و ازدحام بىمبارزان نامى متوجّه آن مخذولان گشته به اندك سعى آن موضع حصين از تصرّف ايشان انتزاع فرمودند . آن جماعت لا علاج مرتكب محاربه گشته ، بعد از ساعتى توقف روى به وادى فرار نهادند . غازيان غضنفر صولت و مبارزان بهرام‌مهابت با تيغهاى آخته و سنان‌هاى پرداخته بر اثر ايشان به تعاقب كوشيده ، بسيارى از آن بخت‌برگشتگان عرضهء تيغ و سنان مبارزان فلك توان گرديدند .
بالاخره از غايت كلال و ملال قتل و نهب ، قاتل و مقتول را غشاوهء ظلمانى شام از رنج و تعب بازداشته ، چون دامن سپهر از خون كشتگان به رنگ شفق گرديد مجاهدان نامى از عقب آن گروه مراجعت نموده به جمع غنايم بيكران پرداختند و روزى ديگر از جهات آن جماعت آن مقدار نصيب غازيان گرديد كه محاسب انديشه از تعداد آن عاجز ماند و بقية السيف سپاه مغلوب با محراب به صد فلاكت و ادبار از آن لجّهء خطرناك بواسطهء حلول عطاى ظلمانى شام راه نجات سپرده رخت حيات به ساحل نجات كشيدند .
پس از اين فتح سهل الانقضا كه دست تأييد ربّانى ابواب مرام و فيروزى بر روى دولت ابدى مفتوح گردانيد ، خان عالىمقدار كيفيت اين واقعه عظمى به درگاه جهان‌پناه معروض داشته با امراى نامدار روزى چند در متنزّهات مواضع آن ولايت به بسط [ 243 ب ] بساط نشاط و مراسم ضيافت و اطعام پرداخته به قدر توان در بذل اقامت و احسان و رسوم آشنايى يكديگر كوشيدند . و چون بساط صحبت و بزم چون هنگامهء كوشش و رزم منطوى گرديد ، امراى نامدار بر حسب رخصت خان عالىمقدار با غنيمت بيكران مظفّر و منصور به اوطان خود مراجعت نمودند . عبد اللّه خان نيز با جهان جهان انبساط به بلدهء فاخرهء شماخى تشريف برده بر سرير عدالت و فرماندهى متمكّن گرديد و از رئوس مخالفان در مجامع آن بلده منارها ترتيب داده ابواب رعيّت‌پرورى و معدلت