روضة الصفويه ( فارسى ) — الصفحة ٤٢٨

88 گفتار در قتل حسين خان شاملو به تيغ غضب سعير لهب پادشاهى و توجّه رايات جلال به تبريز و فرار الامهء مردود از روى ستيز

آن بدبخت نيز بر آن اطّلاع اطلاع حاصل نموده به بهانه‌اى از مجلس خلد آئين بيرون آمده مجهول‌وار از بيراه به جانب ماوراءالنهر رهسپار گشت .

تتمهء احوال وى در واقعهء خراسان از مساعدت زمان مأمول است .

و اين قضيّهء شنيع ، اكثرى به حسين خان منسوب دانسته و در دل هميون پادشاه ربع مسكون كارگر آمده ، ضميمهء ترك ادب سابق گرديد . و چون هريك از اين وجوه سبب قتل وى تواند بود ، در وقتى كه حسين خان در دروق « 1 » خرگاه عرش اشتباه فارغ البال نشسته از حوادث زمان غافل و از تقدير مقدّر بىخبر ، اثر غضب [ 190 الف ] بر ناصيهء هميون ظاهر گشته به قورچيانى كه در ملازمت آستان كعبه‌نشان مقيم بودند به اشارهء عاليه قتل وى به وقوع آمده ، آن دليران در نظر سياست اثر پادشاه مؤيّد من عند اللّه حسين خان را مثله گردانيدند . بالاخره اثر غدر و نفاقش به وى عايد گرديد ، بيت :

هر كه او نيك مىكند يا بد * نيك و بد هر چه مىكند يابد

غازى خان تكلو از سياست مقرون به آفت شاهى خايف گشته در جوف ليل ، سالك سبيل فرار گرديد . امّا پادشاه جهان بعد از قتل حسين خان تجهيز سپاهى گران نموده ، همّت بر اخذ آذربايجان مصروف گردانيد و نخست دفع الامهء مردود را وجههء مهام خجسته انجام ساخته ، به خاطر ميمنت مآثر قرار داد كه غافل بر سر وى تاختن برده مملكت آذربايجان را از لوث وجود و افساد وى پردازد . و به اين عزيمت بر مركب قمر سرعت برآمده به صوب دار السّلطنهء تبريز عنان‌ريز ايلغار فرمود .

غازى خان تكلو كه از صدمت صولت غضب اثير لهب هراسان بود و در سر حدّ عراق به حفظ ثغر مأمور ، بر اين عزيمت آگاه گشته چون خس از صدمهء طوفان فرار بر قرار معطوف گردانيد و الامهء مردود را از توجّه اين عزيمت قيامت مهابت اعلام داده ، باتفاق راه عزيمت پيش گرفتند و تا قلعهء وان در هيچ مكان قرار نگرفتند .

پادشاه سكندر مسير بعد از فرار آن غلامان عاصى از خواجه گريزان به طالعى كه سعادت وقف آن وقت بود داخل تبريز گشته ، بر سرير نصفت و عدالت رايت عشرت به اوج ناهيد رسانيد و بعد از چند روز توقّف لواى توجّه به صوب وان مرتفع ساخته همّت والاهمّت بر محاصرهء آن و اخذ الامهء مردود مصروف گردانيد و يراق قشلاق هميون نيز در آن مقام گرفتند .

در بعضى از شهور اين سال كه اربعين و تسعمائه [ 940 ه / 1533 م ] است مجتهد الانام مبيّن الحال و الحرام شيخ زين الدّين علىّ بن عبد العالى ، قدّس سرّه ، در نجف اقدس به

( 1 ) مفهوم نشد .