روضة الصفويه ( فارسى ) — الصفحة ١٥
يادداشت
س . شوستر والسر (
S . SchusterWalser
) ، ب پالومبيانى (
B . Palombiani
) ، ر . كرينگ زوخه .
R . Quiring .
) (
Zoche
- ، ا . گلاتسن (
E . Glassen
) ، ب . هوفمان (
B . Hoffmann
) ، ه مولر (
H . Muller
) ، ا . ابرهارد (
E . Eberhard
) ، ه زيركه (
H . Zirke
) و ديگران انتشار يافته .
در انگلستان خانم آ . لمبتون (
A . Lambton
) ، راجر سيورى (
R . Savory
) ( كه مقيم كاناداست ) ، چارلز ملويل (
Ch . Melville
) ، ا . مورتن (
A . Morten
) ، ا . هرزيگ (
E . Herzig
) از ايران‌شناسانىاند كه تأليفات و تحقيقات دربارهء صفويه دارند . مخصوصا بايد دانست كه سيورى تقريبا همهء تحقيقاتش منحصر به صفويه‌شناسى است و آنچه ازو به چاپ رسيده از مرجع ديگران بوده است .
در فرانسه ژان اوبن (
J . Aubin
) و ژان كالمار (
J . Camard
) علاقه‌مندى خاص به تاريخ عصر صفوى داشته‌اند و جز آنها بايد به نوشته‌هاى م . هاندا (
M . Handea
) ( ژاپنى كه در فرانسه درس خوانده ) و باكه گرامون (
J . L . Bacque - Gramon
) ( كه توجهش به روابط ميان صفويه و عثمانى معطوف است ) نيز نگريست . بعضى از مطالعات ل . رابينو (
L . Rabino
) ( كه در فرانسه مىزيست ) نيز با صفويه‌شناسى مرتبط است . اخيرا هم خانم زوپه (
M . Szuppe
) كه از لهستان به آنجا رفته است تحقيقات خود را در نشريات فرانسوى منتشر مىكند .
در ايتاليا نوشته‌هاى ا . پيه‌مونتسه (
A . Piemontese
) واسكارچيا آمورتى (
B . M . Scarcia - Amoretti
) و در هلند پژوهشهاى ويليم فلور (
W . Floor
) و ر . ماتى (
R . Mathee
) ( هر دو مقيم امريكا ) كه بيشتر بر اساس مدارك موجود در آرشيوهاى هلند تحقيق كرده‌اند مورد توجه خاص تواند بود .
در امريكا م . ديكسن (
M . Dickson
) ، ر . ماك چسنى (
R . McChesney
) ، ا . نيومن (
A . Ncwman
) ( مقيم انگلستان ) به اين رشته علاقه‌مندى نشان داده‌اند .
در هندوستان حق تقدم با غلام سرورست كه تاريخ زندگى شاه اسماعيل را در 1939 نشر كرد . ديگر دكتر رياض الاسلام استاد پاكستانى و مؤسس و مدير بخش مؤسسه آسياى مركزى دانشگاه كراچى است كه دو جلد كتاب ارزشمند به انگليسى ، حاوى اسناد و فرامين در موضوع روابط صفويان و پادشاهان هندوستان عرضه كرده است .
در روسيه ( شوروى سابق ) و سرزمين‌هايى كه در قلمرو آن بود به نام‌هاى ك . بابايف و ع . افنديف مىتوان اشاره كرد . در تركيه فاروق سومر از تاريخ‌نگارانى بود كه دربارهء ايلات عصر صفوى كتاب نوشت .
در پايان بايد گفت « حلقهء صفويه‌شناسى » كه به ابتكار ژان كالمار در پاريس تشكيل شد ( 1989 ) ادامه يافت و دومين جلسات آن در دانشگاه كمبريج ( انگلستان ) به مباشرت چارلز ملويل در پاييز 1372 برگزار گرديد .
در اين يادداشت كوشيده شده به اجمال تمام به اهمّ كوششهايى كه در زمينهء صفويه‌شناسى انجام شده است اشاره شود .
ايرج افشار