تاريخ رشيدى ( فارسي ) — الصفحة ٦٤٢

ذكر اختتام كار خان و مجمل احوال او 926

شراب تلخ مرگ را لاجرم بايد كشيد . از بيدارى هستى و بود ، به خواب مستى عدم بايد غنود .

نظم :

آنها كه همه رفته و از دست شدند * در كوى فنا رفته همه پست شدند

بودند تنگ شراب در مجلس انس * يك ذره ز ما بيشترك مست شدند

هرگز از حديقه بقا گلى نشكفته و هيچكس از آن گل ناشكفته بويى نشنفته . به حديقه بقا كسى راه يافته است كه از جدار فنا گذشته و لباس هستى را گذاشته و اين جسد خاكى را باد فنا بيخته به بحر بقا چون تواند رسيد و ديده از دريچه فنا گلشن بقا را كى تواند ديد و قرارگاه همه دار بقاست و قرارگاه همه دور فنا ، در محل فرار ، قرار گرفتن عين خطا .

بيت :

در ره گذرى سيل فنا خانه كند * عاقل نكند مگر كه ديوانه كند

گريبان هيچ گردن فرازى از دست اجل درست نباشد ، آن را درست باشد كه مگر جانش نخست نباشد .

حكايت

شنيدم كه جمشيد فرخ سرشت * به سرچشمه‌اى بر بسنگى نوشت

برين چشمه چون ما بسى دم زدند * برفتند تا چشم بر هم زدند

گرفتيم عامل به مردى و زور * و ليكن نبرديم با خود به گور

جهان اى پسر ملك جاويد نيست * ز دنيا وفادارى اميد نيست

چو آهنگ رفتن كند جان پاك * چه بر تخت مردن چه بر روى خاك

اگر صد سال مانى ور يكى روز * ببايد رفت ازين كاخ دل افروز

از ترتيب اين مقدمه و تمهيد اين مقوله ، مقصود تسويد اختتام روزگار سعادت آثار خان است . « 1 » چون مهمات مذكور را قرار داد و خود از ماريول تبت متوجه ياركند شد .

بنده يك منزل بر سبيل اشتياع رفتم . داغ وداع را بر جبين انقطاع نهادم ، همچنان آتش

( 1 ) . نگ : - اين جمله جهان همه . . . است .