ايران در زمان شاه صفى و شاه عباس دوم ( فارسي ) — الصفحة ٥٨٦
گفتار در آغاز اهتزاز بهارستان سال فرخ‌فال تخاقوىئيل مطابق هزار و شصت و هفت هجرى و سوانح اقبال كه در اين سال فرخ‌فال به استقبال موكب جاه و جلال آمد
اخراجات هر روزهء او و كسان او مرتّب داشته مقرّر فرمودند كه قبل از آنكه ايلچى مزبور به شرف پاىبوس سرافراز و به عزّ مجالست مجلس بهشت‌آيين ممتاز شود جناب ايران مدارى ، ايلچى مزبور را به ميهمانى طلب داشته لوازم مردمى و ميهمان‌نوازى و مراسم تفقّد و مهربانى نسبت به مشار اليه و كسان او به جاى آورد و ايلچى و همراهان او را به خلاع گرانبها [ 132 ] دلجويى نموده قامت قابليّت هريك را به لباس نمايان امتياز بخشد « 1 » و چون روزى چند از ميهمانى جناب ايران مدارى بگذشت « 2 » ، بزم‌آرايان مجالس ارم‌نشان رنگ مجلس آرايى در عمارت مباركهء چهل ستون ريخته مجلسى به رنگينى بزم بهار و محفل لاله‌زار گسترانيدند و غلامان زرّين كمر و بندگان با زيب و زيور از بزم بهشت نشانه تا در دولت‌خانهء سپهر آستانه از دو جانب صف‌آرا گرديده چون عقد گوهر در يك رشته سر برآوردند و توپچيان ظفر مدار و تفنگچيان كماندار با كمرهاى زرّين و لباسهاى رنگين ميدان نقش جهان را مانند نگين در نگين دان « 3 » از چهار جانب در ميان گرفته باعث روشنايى چشم تماشايى گرديدند « 4 » . و فيل‌بانان و شيربانان فيلان كوه پيكر و شيرهاى « 5 » مردم در را با تخت‌ها و قلاده‌هاى سيم و زر از در ازدياد عظمت و شأن و شكوه سلطنت خاقان صاحبقران به دربار اقبال حاضر ساخته خيام پرستارى هريك را در فضاى در دولتخانه به آسمان افراختند و پريوش مركبان بادپاى را مزيّن به زينهاى گوهرنگار و لجامهاى « 6 » مرصّع به ياقوت و الماس و ساير لآلى آبدار بر دربار سپهر كردار بسته ساحت سپهر مساحت « 7 » كرياس گردون مماس به اعلى مدارج زيب و بها پيوست و به موجب اشارهء و الا ، فرمان‌پذيران ، ايلچى و رفقا را از در دولت‌خانهء مباركه به مجلس بهشت‌آيين چهل ستون رهنمون شده بر تمامى تجمّلات آن زيب و آيين مىگذرانيدند و ايشان بهشت برين را كه ارباب يقين گاهى در خواب مىبينند در بيدارى ديده گلهاى تماشا از آن گلزار ارم نما مىچيدند تا به مجلس بهشت‌آيين
( 1 ) . الف ، ب : بخشيد . ( 2 ) . الف ، ب : نگذشت . ( 3 ) . الف ، ب : « در نگين دان » ندارد . ( 4 ) . الف ، ب : گرديد . ( 5 ) . الف ، ب : شيران . ( 6 ) . الف ، ب : جامهاى . ( 7 ) . الف ، ب : « مساحت » ندارد .