ايران در زمان شاه صفى و شاه عباس دوم ( فارسي ) — الصفحة ٥٧٨

بيان گلدسته‌بندى كلك سوانح نگار از گلهاى رنگارنگ بهار دولت پايدار در اين سال سعادت اشتمال

پيوسته بود بدون آنكه از رهگذر آسيب زلزال حوادث شكستى به حال اركان آن راه يافته باشد به منطوق كريمهء « فَإِذا جاءَ وَعْدُ رَبِّي جَعَلَهُ دَكَّاءَ وَ كانَ وَعْدُ رَبِّي حَقًّا » « 1 » از مكانى كه داشت منقلع و متزلزل گرديده هر قطعه از آن روى خرابى به اطراف و جوانب گذاشت ، چنانچه به ثبوت پيوسته بود كه « 2 » قطعه سنگى از آن « 3 » بناى متين و حصن حصين به مسافت نيم فرسنگ راه بر زمين آمده با خاك يكسان شده بود . و شرح چگونگى اين سانحهء غريبه از مضمون عريضهء عيسى خان سلطان بوزچلو حاكم آنجا چنين به وضوح پيوست كه نزديك به « 4 » زوال ابرى تيره و تار بر اطراف و جوانب آن كنيسه « 5 » محيط گشته آوازهاى مهيب و فريادهاى عجيب كه هيچ گوشى را تاب شنيدن آن نبود از آن ابر تيره مسموع مىشد و بنا بر آنكه در آن كشور مانند آن واقعهء ديگرى روى ننموده بوده مردم را از قيام قيامت و فزع روز محشر خبر مىدهد .

و از چاشت آن روز تا صبح روز ديگر كه آن ابر غير مكرّر باران فزع اكبر مىباريده آن نعره و آوا به گوش هوش مستمعان مىرسيده و بعد از رفع ظلمت سحاب و كشف غطاى « 6 » مهر جهانتاب كليساى مذكور كه چهارصد سال از بناى آن گذشته به متانت و استحكام زبانزد خاص و عام « 7 » بوده خراب به نظر در مىآيد « 8 » و طرفه‌تر از اين واقعهء قيامت خبر آنكه ، خانه‌ها و بناها و منازل مسلمانان كه به آن كنيسهء « 9 » قرب جوار داشته تمامى آنها را خانهء خداى حقيّت دين مبين و ملّت مستبين « 10 » نگاه داشته گرد فتور بر در و ديوار آنها ننشسته بود ، « ذلِكَ تَقْدِيرُ الْعَزِيزِ الْعَلِيمِ » « 11 » .

و همچنين از وقايع غريبه و سوانح عجيبهء اين سال ، وقوع زلزله در دار السلطنهء قزوين بود كه ابواب فزع اكبر بر روى مردم آن خطّهء خلدآيين گشوده و به سبب اين زلزال اشخاص آجال بسيارى از مردم آن بقعهء مينومثال از خواب جسته از راه هدم بنيان و جدران عمارات مردمان به جهان جاودان پيوستند .

( 1 ) . كهف ( 18 ) ، آيهء 98 . ( 2 ) . الف ، ب : « كه » ندارد . ( 3 ) . الف ، ب : اين . ( 4 ) . الف ، ب : « به » ندارد . ( 5 ) . الف ، ب : كهينه . ( 6 ) . الف ، ب : عطاى . ( 7 ) . الف ، ب : خواص و عوام . ( 8 ) . الف ، ب : در نمىآيد . ( 9 ) . الف ، ب : كهينه . ( 10 ) . الف ، ب : دين و ملّت مبين . ( 11 ) . انعام ( 6 ) ، آيه 96 .