تاريخ فرهنگ و تمدن اسلام و ايران ( ويژه علوم پزشكى ) ( فارسي ) — الصفحة ٤٧
3 . فيزيك و مكانيك
3 . ابداع كسرهاى اعشارى ؛ « 1 »
4 . طرح اعداد منفى در حوزه علم اعداد ؛
5 . بسط روابط حاكم بر مثلثات يونانى ؛
6 . دستيابى به يافته‌هاى جديد ازجمله سود جستن از تقابل دو بخش از علم مثلثات ، يكى نقش جدول‌هاى مثلثاتى در تبديل زوايا و اندازه‌هاى زاويه‌هاى شكل‌هاى هندسى و ديگرى ، مفروضات برآمده از مثلثات يونانى .
در تبيين شكل‌هاى هندسى ، خواجه نصيرالدين در كتاب شكل القطاع با استفاده از كوشش دانشمندان پيش از خود در بسط و گسترش جدول‌هاى مثلثاتى به تبيين بسيار دقيقى از روابط حاكم بر زوايا در اشكال هندسى پرداخته است .
نمونه برجسته اين دقت و گسترش مثلثات ، به‌ويژه در حوزه علم كُره‌ها كه خواجه نصير نيز چند بخش از كتاب شكل القطاع خود را بدان اختصاص داده ، تبديل مختصات هندسه سه بعدى به هندسه دو بعدى است . اين كار به‌ويژه در ساخت انواع اصطرلاب‌ها حايز اهميت است . « 2 »
دوره تاريخ رياضيات اسلامى ، از سده دوم هجرى تاكنون ، رياضىدانان بسيارى را به تاريخ علم جهان هديه داده است . كه ذكر نام آنها در اين بخش نمىگنجد .
3 . فيزيك و مكانيك
3 . فيزيك و مكانيك
دانش مكانيك نزد مسلمانان « علم الحيل » خوانده مىشد . علم حيل ، دانش يا شناخت ابزارهاى شگردساز در اصطلاح پيشينيان بود كه هر يك كار خاصى انجام مىدادند .
بررسى و برآورد توان مهندسان مسلمان كار ساده‌اى نيست . ساختن و سوار كردن وسايل به توانايى در هندسه مسطحه ، حساب و اندازه‌گيرى مساحت‌ها نياز داشت . هرچند سواركردن ابزار ، معيار منسجمى نداشت ، اما علت كاميابى مهندسان مسلمان در ساخت ابزارهاى نوين ، چون مجسمه‌اى با حركات خودكار و فواره‌هاى مكانيكى اين بود كه آنان در طرح اين ابزار از
( 1 ) . ابوالحسن احمد بن ابراهيم اقليدسى ، رياضىدان دمشقىالاصل ، در كتاب الفصول فى الحساب الهندسى به ابداع كسرهاى اعشارى پرداخت . ( 2 ) . ابوالقاسم قربانى ، زندگينامه رياضىدانان دوره اسلامى ، ص 508 - 486 .