الإمام علي بن أبي طالب ( ع ) ( فارسي ) — الصفحة ٥٥٩

گفتار عالمان در معناى صراط

كه چيز ديگرى را حفظ ونگهدارى كند ، بنابر اين كلمه اخلاص ( شهادت به

يگانگى پروردگار ) حصن ناميده مى شود زيرا با رعايت شروطى كه دارد

گوينده اش را از عذاب حفظ مى كند ، ونيز هر زن شوهردارى را محصنه گويند

زيرا شوهرى دارد كه أو را حفظ مى نمايد ، ونيز قفل را محصن گويند زيرا خانه

را از دستبرد دزدها محافظت مى نمايد وساير مصاديق آن نيز همين گونه است .

ومانند لفظ جن ( جيم ، نون مشدد ) وضع شده است براي هر چيزى كه از

ديده ها پنهان است ، بنابر اين درختان بسيار سر به هم آورده را جنات گويند زيرا

يكديگر را مىپوشانند ويا آن كه أشياء در لابلاى آنها پوشيده مى مانند ، ونيز

كودك در رحم مادر را جنين گويند زيرا از ديده پنهان است ، وهم چنين است

جن ( پرى ) وجن عليه الليل ( شب بر أو پوشيده شد ) والمجنة ( سپر ) كه استتار

وپوشش در همه آنها لحاظ گرديده است .

ومانند لفظ ميزان كه وضع شده است براي هر چيزى كه چيز ديگرى را با آن

بسنجند ، بنابر اين ترازوى دو كفه اى وقپان ميزان سنجش بارهاى سنگين

واجناسند ، شاقول ميزان سنجش ستون وديوار است ، خط كش ميزان سنجش

راست بودن خط است ، علم منطق ميزان سنجش درستى ونادرستى فكر است ،

نحو ميزان سنجش درستى كلام از نظر تجزيه وتركيب است ، وصرف ميزان

سنجش سالم يا معتل بودن ومضاعف يا أجوف بودن وساير شؤون كلمه است .

از همين رو به رئيس دين وسرور موحدان وپيشواى سپيد چهرگان حضرت

امام علي بن أبي طالب عليه السلام ميزان گويند زيرا ولايت أو ميزان سنجش اعمال است ،

چرا كه حضرتش معيار ومقياس در همه شؤون انساني است ، عدالت حاكمان

واميران را با عدالت أو وزهد زاهدان وصالحان را با زهد أو مى سنجند ، وبه همين

دليل در زيارة منقوله آمده است : السلام عليك يا ميزان الاعمال ومقلب

الأحوال . شاعر گويد :