الإمام علي بن أبي طالب ( ع ) ( فارسي ) — الصفحة ٥١٣

گفتار برخى از علما در رد توجيه فوق

توجيه مطلب از ديدگاه شيخ مفيد وسيد مرتضى

گفتار برخى از علما در رد توجيه فوق

ومتى ما يشاء اخرج للناس * فتدمى وجوههم بالكلوم

( ومحتضرين در هنگامى كه روح ميان زبان كوچك وحلقوم برسد أو را

مى بينند ، وهر گاه كه حضرتش خواهد بر مردم ( دشمن ) حاضر مى شود چيزى

بيرون آورد گونه اى كه صورتشان با خوردن زخمها خون آلود گردد ) . ( 1 )

توجيه مطلب از ديدگاه شيخ مفيد وسيد مرتضى

بنگر كه چگونه آن مرحوم رحمه الله مدعى اجماع وتواتر خبر در اين زمينه

شده است . بنابر اين أصل مطلب از نظر عالمان شيعه وبرخى أهل سنت قطعي

است ، واحدى از أصحاب شيعه به تأويل وتوجيه اين اخبار نپرداخته اند ، تنها

شيخ مفيد رحمه الله بعد از عباراتى كه از ايشان نقل شده گويد : ( جز اين كه در اين باره

گويم : معناى ديدن محتضر آن دو بزرگوار را همان آگاهى به ثمره ولايت يا ثمره

شك وعداوت درباره آنان وكوتاهى كردن در اداى حقوق آنان است . . . ) .

سيد بزرگ علم الهدى رحمه الله نيز همين را گفته است ، وى گويد : ( معناى من يمت

يرني آن است كه در آن حال از ثمره ولايت يا انحراف از آن حضرت آگاه

مى گردد . . . واز آن رو اين تأويل را برگزيديم كه أمير مؤمنان عليه السلام جسم است ، پس

چگونه هر محتضرى مى تواند أو را مشاهده كند ؟ در صورتي كه جسم نمى تواند

در يك حالت وآن واحد در جهات مختلفه بوده باشد . . . ) . ( 2 )

گفتار برخى از علما در رد توجيه فوق

من درباره اين دو مرد بزرگ مورد اعتمادي كه افتخار طائفه اماميه بلكه همه

مسلمانان در تمام اعصارند نمى توانم چيزى بگويم ، تنها اين را مى دانم كه اخبار

( 1 ) - أوائل المقالات / 48 . ( 2 ) - به نقل از الأنوار النعمانية 4 / 210 .