الإمام علي بن أبي طالب ( ع ) ( فارسي ) — الصفحة ٢٩٢

شأن نزول آية

به خطر نمى اندازد ، براي آن است كه پيامبر صلى الله عليه وآله وسلم اطمينان كامل ويقين قطعي

داشت كه حق با أو است ودر اين كار كمترين خطرى متوجه خاندانش نخواهد

شد . ( 1 )

زمخشري گويد : اگر گويى : دعوت به مباهله براي آن بود كه دروغگو در

طرفين دعوا مشخص شود واين چيزى بود ميان پيامبر صلى الله عليه وآله وسلم وآنان كه أو را

تكذيب مى كردند ، پس چرا فرزندان وزنان را نيز با خود آورد ؟ گويم : اين دليل

آن است كه أو به كار خود وحقانيت خويش اطمينان كامل داشت ، زيرا جرأت

كرد كه عزيزان وپاره هاى جگر خود ومحبوبترين مردم در نظر خود را به

مخاطره اندازد . . . واين كه در ميان همه عزيزان ، فرزندان وزنان را انتخاب كرد

براي آن است كه اينان از همه عزيزتر ودلبندترند ويك مرد هميشه در راه آنان

جانفشانى مى كند ، وآوردن آنان در اين صحنه خطرناك به جهت اطمينان به

حقانيت خود است . . . واين كه زنان وفرزندان را بر أنفس مقدم داشت

مى خواست به مقام والا ومنزلت نزديك آنان آگهى دهد واعلام بدارد كه آنان

حتى از جان عزيزترند . ( 2 )

علامه سيد شرف الدين رحمه الله گويد : در اينجا نكته اى است كه تنها عالمان علم

بلاغت به عمق آن مىرسند وراسخان در علم وعارفان به اسرار قرآن قدر آن را

مى شناسند وآن اين كه : آية كريمه ظهور دارد در عموميت فرزندان وزنان

وأنفس چنان كه علماى علم بيان گواهند وكساني كه مى دانند جمع مضاف ،

حقيقت در استغراق است اين مطلب را به خوبى مى دانند .

اما اين عمومات از آن جهت در خصوص آنان اطلاق شده است كه آنان چند

( 1 ) - تفسير مراغى 3 / 174 . ( 2 ) - تفسير كشاف 1 / 434 .