الإمام علي بن أبي طالب ( ع ) ( فارسي ) — الصفحة ١٣٧

سخن نظام ، سيد رضي

سخن نظام ، سيد رضي

ويژگيهاى گرانمايه بخشيد ! نوجوانى از فرزندان عرب مكة با آن كه آميزشى با

حكيمان نداشت ، در آشنايى به حكمت از أفلاطون وأرسطو سر آمد ، وگر چه

معاشرتى با دانشمندان علم اخلاق ننمود از سقراط به مسائل اخلاقى آگاه تر شد ،

وهر چند در ميان دلاوران نباليد - كه مكيان تاجر بودند نه جنگجو - اما

دلاورترين بشر روى زمين گرديد ! به خلف احمر گفتند : كدام دليرترند ، على يا

عنبسة يا بسطام ؟ پاسخ داد : عنبسة وبسطام را با افراد بشر وآدميان سنجند نه با

آن كس كه از حد بشريت فراتر است . گفتند : به هر حال چيزى بگو . گفت : خدا را

سوگند ، اگر على نهيبى به روى آنان زند هر دو قالب تهى كنند پيش از آن كه به

آنان بتازد ! ( 1 )

11 - نظام : علي بن أبي طالب ، گوينده را مايه گرفتارى وآزمايشى سخت

است ، اگر در حق أو سنگ تمام گذارد به افراط وغلو انجامد ، واگر از حقش

بكاهد به زشتى وگناه در افتد ، حد ميانه هم چندان ظريف وتيز زبان وبلند ستيغ

است كه آگاهى از آن وصعود بر آن بسى دشوار آيد مگر بر گوينده زيرك

وهوشمند . ( 2 )

12 - علامه سيد رضى رحمه الله : أمير مؤمنان عليه السلام سرچشمه وآبشخوار فصاحت ،

ومنشأ ومولد بلاغت بود ، رازهاى پوشيده اين فن از آن حضرت پديدار گشت

وقوانين آن از أو گرفته شد . همه سخنوران شيوه أو را پى گرفتند ، وواعظان شيرين

سخن از گفتار أو يارى جستند ، با اين وجود ، علي عليه السلام از همه پيشى گرفت

وديگران واماندند ، وأو تقدم جست وديگران عقب افتادند ، زيرا در سخنش

دانش الهى تجلى دارد ، وبوى خوش بيانات نبوي از آن مى آيد . . .

واز شگفتيهايى كه ويژه حضرت أو است وكسى با أو شركت ندارد آن كه : اگر

( 1 ) - شرح نهج البلاغة 16 / 124 با اندكى تلخيص . ( 2 ) - سفينة البحار 1 / 146 ، به نقل از حافط .