دقائق العلاج ( فارسي ) — الجزء ١، الصفحة ٣٥٤
فصل ضعف معده
نشانيها به عكس اينها است مگر آنكه اگر بلغم ترشى در معده گرد آيد آن را با ترشى خود همانطور كه در حالت ريختن سوداء بمعده پيش مىآيد مىگزد و مريض چنين مىپندارد كه ميل به خوردن دارد ، اما همين‌كه غذائى آماده شود اشتهائى ندارد ، زيرا در اين حالت نيروى جاذبه معده كم مىگردد . درمان اين بيمارى يعنى ضعف معده همان است كه قبلا براى درد معده گفته شد زيرا اين دو بيمارى در يك رده هستند . در اينجا شربت سودمندى را ذكر مىكنيم كه براى معده مفيد است : مقدارى به بزرگ خوش‌بو كه زمخت نباشد مىكوبند و آبش را مىگيرند و هفتصد و پنجاه گرم آن را با هفتصد و پنجاه گرم عسل و هزار و سيصد و بيست و پنج گرم سركه آميخته بر روى آتش ملايمى مىپزند و كف آنها را مىگيرند و يك‌صد و پنج گرم زنجبيل و هفتاد گرم فلفل سفيد بر آن مىافزايند و مىپزند تا كاملا غليظ شود ، اين دارو براى معده و كبد سرد مفيد است « 1 » . اگر بيمارى از حرارت باشد بجاى عسل ، سازج ( درختيست هندى ) و شكر خالص مىريزند و غذاى اين بيماران جوجه كبابى است كه در آب انار با
( 1 ) در مقاله پنجم در باب مفردات خواص آمله ، هليله ، جدوار ، جوزبويا ، خميرمايه ، ريوند ، انار ، زراوند ، زعفران ، زاج سفيد ، آويشن ، گنه‌گنه ، ماء المحدد مصطكى ، نانخواه ، نيل و مارچوبه ذكر شده مراجعه كنيد . و در قانون براى بد كار كردن معده آمده است كه افسنتين پخته و ايارج و همچنين بيست و پنج گرم افسنتين ، دوازده و نيم گرم دارچينى ، هفت و نيم گرم چوب بلسان ، هفت و نيم گرم سنبل ، پنج گرم برگ گل سرخ تازه ، دو و نيم گرم عود ، دو و نيم گرم مصطكى را در آب زياد مىجوشانند تا بحدود چهارصد سانتيمتر برسد و آن را صاف مىكنند و قدرى صبر در آن مىريزند و هر روز چهل گرم مىخورند تا بهبود يابند . مؤلف اعلى الله مقامه