دقائق العلاج ( فارسي ) — الجزء ١، الصفحة ١٦٠

فصل مسهل

بوزيدان ( ثعلب ) براى صفراء و بلغم

به ورق ( براكس - تنكاربوره ) بخصوص با بنفشه و صمغ براى صفراء و بلغم

تانبول ( شاه‌حسينى ) براى بلغم

تربد ( ظاهرا منظور كالومل است كه مسهلى قوى و سم است ) براى بلغم رقيق

تربد مع الزنجبيل ( تربد همراه با زنجبيل ) براى بلغم غليظ و لزج در عمق بدن

ترنجبين ( مان‌گياه - ترنجبين - خارشتر ) براى صفراء و در تبهاى حاد بايد از آن پرهيز كرد . و در آبله و حصبه و خون دماغ نيز بايد پرهيز كرد مگر همراه با تمر هندى .

التمر الهندى ( تمر هندى ) براى صفراء و اخلاط محترقه

توبال ( ريزه‌هاى مس سوخته كه زير چكش جدا مىشود و بايد شسته شود بخصوص با سقز ، صمغ يا آرد براى بلغم و زرداب و استسقاء

تين يابس ( انجير خشك ) با مغز بنه و بوره ارمنى براى بلغم غليظ

ثومون ( تخم گياهى بنام زرداب ) براى بلغم غليظ

جاوشير ( گاوشير - سكبينه ) براى جذب بلغم از مفاصل

جلابا ( جلب 5 / 2 گرم آن را با 5 / 12 گرم گلشكر مىنوشند و پس از آن بايد آب باديان يا انيسون بنوشند و يا بايد با طرطر خورده شود . براى همه اخلاط

حاشا ( پونه كوهى ) براى بلغم - و گلش براى سوداء

حب البان ( پسته غاليه )

و حب النيل ( دانه درخت پسته وحشى - قرطم هندى ) براى بلغم

حب النيل ( بخصوص با تربد يا سقمونيا ) براى صفراى غليظ

حب النيل ( همراه با هليله ) براى سودا