دقائق العلاج ( فارسي ) — الجزء ١، الصفحة ١١٠

مقاله اول درمان‌هاى كلى ( عام )

بايد محللها را به كار برد . آنها كه گفتيم درمانهاى خارجى است ، اما درمانهاى داخلى را ياد كرديم كه از آن جمله استفراغ است كه ده شرط دارد :

1 - اينكه امتلائى وجود داشته باشد كه اگر در چگونگى مزاج فسادى رخ داده باشد بايد به كم كردن مواد فاسدكننده بپردازند .

2 - نيروى بدن كافى باشد .

3 - توجه بحرارت و رطوبت مزاج و اعتدال وضع همگانى .

4 - اعتدال شهرى كه بيمار در آن ساكن است و همچنين اعتدال فصل بايد در نظر پزشك باشد و اگر ممكن باشد تا وقت مناسب بايد درمان بتأخير انداخته شود .

5 - به عادت بيمار از جهت استفراغ بايد توجه شود .

6 - بيم زيانى از استفراغ از نظر پيدا شدن بيماريهاى ديگر نباشد .

7 - اقتضاء سنى بيمار ، كه كودك و پير نباشد .

8 - شغل بيمار ، صنعتى كه او را ضعيف كند نباشد .

9 - اندامهاى رئيسه سالم باشد . 10 - بيمار در حال سفر نباشد .

همين‌كه شروط ده‌گانه موجود باشد استفراغ ممكن است و درباره كيفيت استفراغ « 1 » نيز بايد چهارده شرط در نظر پزشك باشد :

1 - بيرون راندن خلط زيانبار به صورت خاص .

2 - پيروى از طبيعت بيمار در جهت دفع به اين معنى كه اگر طبيعت او مايل به قى باشد از راه قى و اگر مايل باسهال باشد از آن راه استفاده شود .

- ( پس‌زننده‌ها ) داروهائى هستند كه از پيشروى بيمارى جلوگيرى مىكنند . م ( 1 ) در اينجا منظور از استفراغ بيرون راندن مواد زائد از راههاى مختلف از قبيل خوراندن مسهل يا قىآور يا عرق‌آور و امثال آن است . مترجم