مفتاح الطب ومنهاج الطلاب — الصفحة ٣١٩

كتاب مفتاح الطّب

المعى الدّقيق ( - رودهء باريك ) 116 / 10 « 1 »

ميان معي صائم ومعي أعور است .

المعى الصّائم ( رودهء روزه‌دار ) 116 / 7 « 2 »

متصل به ماساريقا است يعنى رگ‌هاى كبد كه كيلوسى كه از معده به كبد سرازير مىشود در آن جارى مىگردد .

المعى المستقيم ( رودهء فراخ ) 116 / 13 « 3 »

آن است كه طرف آن سوم است .

المغيّرة ( القوّة . . . ) 105 / 2 « 4 »

قوّه‌اى است كه در خدمت مولّده است زيرا توليد تغيير منى را اقتضا مىكند .

المقولات 77 / 8

همه موجودات تحت ده جنس قرار مىگيرند كه آن ده جنس مقولات خوانده مىشوند كه يك جنس مقولة جوهر ونه جنس ديگر مقولة عرض است .

المنطق 69 / 3

منطق صناعتي است كه با آن صدق از كذب وحق از باطل وخير از شرّ امتياز

( 1 ) روده باريك واين آن رود كانى بود كه ورا بتابند وزه كمان كنند . هدايه ص 89 ( 2 ) بمعنى روزه‌دار واز بهر آن بدين نام خوانده‌اند چون كيلوس را گذراند روى بود وأو خود هميشه تهى بود . هدايه ص 89 . وصائم از بهر آن گويند كه پيوسته از ثفل خالى باشد وهيچ اندروى قرار نگيرد . ذخيرة ج 1 ص 187 ( 3 ) اين رودكانى فراخ است وثفل طعام بوى گرد آيد تا وقت حاجت . هدايه ص 90 ( 4 ) قوه مغيره دو نوع است يكى آنكه جوهر منى وطمث ( - خون زنانگى ) را به جوهر هريك از اعضاى جنين تبديل مىكند وديگر آنكه جوهر خون را به جوهر عضوى كه آن عضو از خون پديد آمده مبدل مىسازد . كامل الصناعة ج 1 ص 131