مفتاح الطب ومنهاج الطلاب — الصفحة ٢٨٩

كتاب مفتاح الطّب

الشّهدية 120 / 18 « 1 »

رجوع شود به « السّعفة »

الشّهوة الكلبيّة 127 / 1 « 2 »

دارندهء اين بيمارى مانند سگان مىشوند در اينكه هرچه غذاهاى فراوان ومتنّوع بخورند سير نمىشوند واين بيمارى در حال تندرستى واشتها عارض مىگردد .

الشّىء بالفعل 90 / 18

چيز بالفعل چيزى است كه بالفعل چيز ديگر است يعنى چيز ديگر شده مانند نطفه‌اى كه تبديل به انسان گرديده است .

الشّىء بالقّوه 90 / 16

چيزى است كه بالقوّه چيز ديگر است مانند نطفه كه بالقوّه انسان است .

الشّيوخة المرضيّة 133 / 13 « 3 »

يكى از اقسام تب دقّ است وآن عبارتست از كاهشى كه از نابودى حرارت غريزي بجهت زياد تحليل رفتن پيدا مىشود وبيشتر عارض سالخوردگان مىگردد .


( 1 ) وخراجى كه دو يا سه سوراخ كند آن را « شهدى » گويند ورطوبتى همچون عسل از وى همى پالايد . ذخيرة ج 1 ص 30 ( خراج ورم چرك‌دار ، دمل باژگونه ) . ( 2 ) اكنون از افراط شهوت ( - اشتها ) نيز سخنى ياد كنم وبعضي آن را شهوة الكلبي خوانند واز بهر اين چنين خوانند كه سگ بسيار خورد وقى كند وباز از پس قى ديگربار آرزوى طعام كند . هدايه 370 ( 3 ) وجه تسميه اين بيمارى آنست كه سالخوردگان ( - مشايخ ) هنگام پيرى حرارت غريزي در آنان خاموش مىشود وخشكى بر اعضايشان چيره مىگردد ورطوبت‌هاى اعضا نابود مىشود ، ازاين‌روى براي اين بيمارى كلمه‌اى بكار برده شد كه از شيخوخت بيرون مىآيد . كامل الصناعة ج 1 ص 303