مفتاح الطب ومنهاج الطلاب — الصفحة ٢٦٣

كتاب مفتاح الطّب

بطون الدّماغ 114 / 8

بطون دماغ تجاويف ( جمع تجويف ، جاى تهى ) آن را گويند كه چهاراند دو در جلو ويكى در وسط ويكى ديگر در آخر .

البلخيّة 130 / 15 « 1 »

قرحه‌اى است با بثور ( جمع بثر ، هرچه از تن مردم جهد ) وخشك‌ريشات ( زخمهاى خشك شده ) وسيلان صديد ( زرداب ) وآن مانند سعفه رديّه است .

البلغم 110 / 5

بلغم عبارتست از غذايى كه به نيمهء كمال خود رسيده باشد زيرا غذا وقتي وارد معده مىشود روش نضج ( پخته شدن ) خود يعنى تشبّه به بدن را آغاز مىكند وبراي آن آغاز ووسط وانجامى است . آغازش همان أول ورودش به معده است ، ووسطش آن‌وقت است كه تبديل به بلغم مىگردد ، وانجامش آن‌گاه است كه به خون تبديل مىشود .

بنات الأركان 169 / 7

به چيزهائى گفته مىشود كه پزشك در درمان ضروري به آنها استدلال مىكند وآنها عبارتند از اين هفت چيز : مزاج بيمار ، سنّ أو ، عادت أو ، پيشه أو ، نيروى أو ، فصل بيمارى أو ، مزاج بدن أو ، رجوع شود به بستان الأطباء ص 70 پشت .

بنات الاسطقسات 169 / 7

رجوع شود به « بنات الأركان »


( 1 ) - ريش بلخى بدريش بود وگويند كه از پشه گزيدن آيد . هدايه ص 614 . وبه بلخ ونواحي آن أو را پشه گزيدگى گويند . ذخيرة ج 2 ص 30