مفتاح الطب ومنهاج الطلاب — الصفحة ٢٠٥

ابن هندو

ابن هندو

ابن هندو

أبو الفرج علىّ بن الحسين بن هندو پزشك وفيلسوف وشاعر ونويسنده وأديب وطنزگوى از دانشمندان معروف نيمه دوم قرن چهارم وأوائل قرن پنجم هجرى بوده است .

أصحاب تراجم برخى أو را قمى « 1 » ، وبرخى ديگر أو را از أهل رى بشمار آورده‌اند « 2 » ، وبرخى ديگر مولد ومنشا أو را طبرستان دانسته « 3 » ، ونيز برخى أو را به بغداد منسوب داشته‌اند « 4 » .

برخى از خاور شناسان أو را از أصلاب وتبار هندى دانسته‌اند « 5 » واين نادرست است بلكه اين نسبت از آن جهت است كه أو أصلا أهل هندوجان قم بوده است « 6 » .

( 1 ) - « الأستاذ أبو الفرج بن هندو القمي » ، دمية القصر ج 1 ص 608 . ( 2 ) - قال أبو الفضل البندنيجي الشاعر : « هومن أهل الري » ارشاد الاريب ج 5 ص 168 ( 3 ) « اگرچه پدران أو قمى بودند اما مولد ومنشأ أو طبرستان بود » تاريخ طبرستان ص 125 . ( 4 ) « أبو الفرج علي بن الحسين بن الحسن الطبيب البغدادي المتوفى سنة 420 » ايضاح المكنون في الذيل على كشف الظنون ج 2 ص 704 . ( 5 ) ماكس مايرهوف Max MeyerhoF در مقاله خود تحت عنوان : « از اسكندريه تا بغداد » هنگامى كه از شاگردان ابن الخمار از ابن هندو نام مىبرد مىگويد : « ولعله انحدر من أصلاب هندية » التراث اليوناني في الحضارة الاسلامية ص 95 . ( 6 ) - ميرفندرسكى در رسالهء صناعيهء خود از قول أبو الفرج هندوى قمى در مورد « صورت عطارد » و « صورت بخت واتفاق » نقل قول كرده است ، يعنى همان مطلبي كه در صفحه 6 مفتاح الطب آمده است . ودر حاشيهء آن رساله عبارت زير ديده مىشود : « هندوجان نام دهى است در حوالي قم واين فاضل از آنجاست وبه اين نام مشهور شده نه هندواست » سرگذشت ابن هندوى طبرستانى ورسالهء مشوقهء أو از أستاذ محمد تقي دانش پژوه ، مجلهء جاويدان خرد سال سوم شماره دوم .