سؤال و جواب فقهى ( فارسي ) — الصفحة ٣٠٦

امّا وظائف تخلى :

دهم : در زير شجره مثمره ، يعنى درخت ميوه دار بارآور ، مكروه است ، هرچند بالفعل ميوه نداشته باشد و موضع كراهت آن مقدار زمين است كه مسقط ميوهء آن درخت باشد .

نهى تنزيهى از همهء اينها در احاديث وارد است و ابو جعفر الباقر ( ع ) فرموده كه : سرّ نهى ، تعظيم ملائكه موكّله بر ثمار و اشجار است . « 1 »

يازدهم : مكروه است در فناى دار - به كسر فاء - يعنى فضاى در و پيشگاه درگاه خانه ، كه عبارت است از حريم و داخل ملك نيست ، خصوصاً افنية مساجد

و حريم مشاهد در حكم حريم مساجد است ، به منطوق حديث كاظم ( ع ) « 2 » .

دوازدهم : در مجرى و ممرّ آب مكروه است ، اگر چه بالفعل آب نداشته باشد .

سيزدهم : در فيء نزّال ، يعنى موضع سايه كه محل نزول قافله و منزل ورود متردّدين باشد ، أبو الحسن الكاظم ( ع ) بر آن نص كرده « 3 » و رسول خدا ( ص ) فرموده : « ملعون المتغوّط في ظلّ النزّال » « 4 » .

و به طريقى ديگر : « ثلاث ملعون من فعلهنّ : المتغوّط في ظلّ النزّال ، و المانع الماء المنتاب ، و سادّ الطريق المسلوك » « 5 » .

چهاردهم : در ملاعن به نص حديث شريف نبوى « 6 » - يعنى مواضع لعن - و تفسير كرده‌اند به مكان اجتماع مردم . و در حديث سيد الساجدين ( ع ) « 7 » تفسير آن به درگاه

( 1 ) . وسائل الشيعة ، ج 1 ، ص 327 ، ح 8 . ( 2 ) . الكافى ، ج 3 ، ص 16 ، ح 5 . ( 3 ) . الكافى ، ج 3 ، ص 16 ، ح 5 . ( 4 ) . تهذيب الاحكام ، ج 1 ، ص 30 ، ح 80 . ( 5 ) . وسائل الشيعة ، ج 1 ، ص 325 ، ب 15 از ابواب احكام الخلوة ، ح 4 . ( 6 ) . الكافى ، ج 3 ، ص 15 ، ح 2 و نگاه كنيد به : معاني الاخبار ، ص 368 . ( 7 ) . وسائل الشيعة ، ج 1 ، ص 324 ، ب 15 از ابواب احكام الخلوة ، ح 1 .