سؤال و جواب فقهى ( فارسي ) — الصفحة ١٣٨

باب دوم : در مناسخات

فصل

فصل

در برخى كتابهاى جديد روش ديگرى ارائه شده است : به فرض بر يا فرض بران به جاى هر سهم از سهامى كه به آنهامىرسد ، از مخرج سهام آنها ، به تعداد سهام بقيّهء وارثان ، ارث تعلّق مىگيرد و به بقيّهء وارثان به جاى هر سهم از سهامشان ، به تعداد سهام بقيّهء وارثان از مخرج ياد شده پس از اخراج فرض يا فرض‌ها ، ارث تعلّق مىگيرد .

مثال : از ميّت پدر و مادر ، شوهر ، دو پسر ، دو دختر بجامانده است ؛ فرض بران پدر و مادر و شوهر مىباشند كه سهمشان هفت تا از دوازده تا مىباشد ، و سهم ديگر وارثان شش تا مىباشد ؛ به فرض بران براى هر سهم از سهام هفتگانه ، شش تا ، و به بقيّهء وارثان به جاى هر سهم از سهام ششگانه ، پنج تا داده مىشود ؛ و اصل مال به « 72 » مىرسد .

و صاحبان ردّ به جاى ديگر وارثان مىنشينند ، و زوج يا زوجه در صورتى كه با آنها باشند فرض بر هستند .

اين روش هرچند جامع افراد است ؛ ليكن در برخى صورتها جهت كم كردن ، به تكلف هاى فراوان نيازمند است .

علاوه بر آنكه آن گونه كه ادّعاكرده‌اند نيست كه نياز به جمع و ضرب نداشته باشد ؛ زيرا جمع جز ضميمه كردن عددى به عدد ديگر ، و ضرب جز چند برابر كردن يك عدد نيست ؛ و هر دو عمليّات در اين روش به چشم مىخورد هر چند خود اينها به آن تصريح نكرده‌اند .

باب دوم : در مناسخات

باب دوم : در مناسخات

مناسخه : آن است كه برخى از وارثان پيش از قسمت كردن مال بميرد و از خود وارثانى بجابگذارد ؛ دراين صورت تركهّ ميّت اوّل بر وارثان وى تقسيم مىشود البته به شرطى كه نصيب وارثى كه ميّت دوم است بر وارثان وى تقسيم شود .

مثال : از ميّت جدّ ، خواهر پدرى ، و سه برادر مادرى بجامانده ؛ آنگاه پيش از تقسيم مال ، جدّ مىميرد و از خود دختر پسر [ كه خواهر پدرى ميّت اوّل است ] و پسرِ دختر ، و