مقامع الفضل — الجزء ١، الصفحة ٦٠٥

[ 6 ] : حاشيهء صفحهء ( 11 ) متن كتاب

وَاسْتَغْفِرْ لِذَنْبِكَ « 1 » ومثل اين آية در كلام مجيد بسيار است .

وأصول دين پنج است : اوّل : توحيد . دويم : عدل . سيّم : نبوّت . چهارم : امامت .

پنجم : معاد .

وفروع دين ؛ شش است كه مذكور مىگردد ، وأصول مثل شير است ، وفروع مانند شكر ، وفروع ششگانه اين است :

اوّل : نماز ، دويم : روزه ، سيّم : زكات ، چهارم : حج ، پنجم : خمس ، ششم : جهاد .

وبعضي ديگر گفته‌اند كه : مراد به أصول خمسه احكام وافعال است وآن افعال واجب وسنّت وحرام ومكروه ومباح است ، يعنى : بايد بداند كه واجب وسنّت وحرام ومكروه ومباح به فعل آوردن آنها به چه نوع است وامّا تارك واجبات وفاعل محرّمات مستحقّ عقاب است ، وفاعل واجبات ومندوبات وتارك محرّمات ومكروهات مستحقّ ثواب است ، وتارك مندوبات وفاعل مكروهات مستوجب ملامت وعقاب است ، ومباح آن است كه به فعل آوردن ونياوردن آن على السويّة است .

وبعضي گفته‌اند كه : فروع دين بر شش قسم است ، وآن نماز وروزه وزكاة وحج وجهاد وجوع است يعنى : گرسنگى به سبب قحطى وافلاس ونقص در أموال ، ونقصان در نفسهاى شما به سبب موت يا قتل ، يا نقصان در ميوه‌هاى شما كه فرزندان ميوه‌هاى دل شمايند ، چون بعضي از شما را اين مصايب برسد در آن صبر نمائيد وجزع نكنيد تا از جملهء صابران باشيد ، كه خداى تعالى ايشان را خبر داده به قوله تعالى وَبَشِّرِ الصَّابِرِينَ « 2 » ودر جاى ديگر فرموده كه : إِنَّما يُوَفَّى الصَّابِرُونَ أَجْرَهُمْ بِغَيْرِ حِسابٍ « 3 » جعلنا اللّه وايّاكم في زمرتهم .

اى فرزند ! اگر آنچه بتو گفتم بجاى نياورى ونافرمانى كنى « هفتاد ميخ آهنين زلزله پاى أحمدك » ، يعنى : هفتاد عقبه در پيش است كه آسانترين آن عقبات ؛ سكرات موت


( 1 ) محمّد ( 47 ) : 19 . ( 2 ) بقره ( 2 ) : 155 . ( 3 ) زمر ( 39 ) : 10 .