مقامع الفضل — الجزء ١، الصفحة ٤٨٩

جواب :

وبه آن متّصل مىگردد « 1 » ، واللّه يعلم .

سؤال ثيح [ 518 ] :

سؤال ثيح [ 518 ] :

سمسمة تحمد آثارها * واشكر من أهدى ولو سمسمة « 2 »

جواب :

جواب :

سمسمة الأولى مركبة من « سم » امرا و « سمه » مصدرا .

سؤال ثيط [ 519 ] :

سؤال ثيط [ 519 ] :

إنّ القائم - بفتح - چه تركيب است ؟

جواب :

جواب :

أصل « إنّ » ان أنا بوده است ، و « إن » نافيه است ، مثل « ما » و « لا » « 3 » ، و « أنا » اسم اوست وقائم خبر اوست ، وهمزهء « أنا » به جهت تخفيف حذف شده است وهمچنين الف انا به جهت الغاز ، بعد از آن نون در نون ادغام گشته وبه هم متصل شده ، چنانكه در قول حق تعالى در سورهء كهف : لكِنَّا هُوَ اللَّهُ رَبِّي « 4 » و « إن » نافيه لازم ندارد كه بعد از آن « إلّا » ، يا « لمّا » باشد - چنانكه در غالب چنان است - نظر به قول حق تعالى : وَإِنْ أَدْرِي أَ قَرِيبٌ أَمْ بَعِيدٌ ما تُوعَدُونَ « 5 » و إِنْ أَمْسَكَهُما مِنْ أَحَدٍ مِنْ بَعْدِهِ « 6 » زيرا كه « ان » در اين دو آية نافيه است - بلا خلاف - بدون إلّا ولمّا .

سؤال ثك [ 520 ] :

سؤال ثك [ 520 ] :

« خنفشار » در كلام عرب چه معنى دارد ؟

جواب :

جواب :

اين در كلام عرب نيست ومولّد است از كلام عرب ، ومراد به آن در استعمالات ؛ بزرگى نمودن است بىاصل ومنشأ .

وگويند : كسى ادعاى احاطه به لغت عرب مىنمود به حدّى كه هرچه از

( 1 ) بحار الأنوار : 1 / 99 - 101 . ( 2 ) لاحظ ! البداية والنهاية : 13 / 24 . ( 3 ) يعنى : مثل ما ولاء مشبهتان بليس ؛ رفع به اسم نصب به خبر مىدهد ، مراجعه شود به مغنى اللبيب : 1 / 35 . ( 4 ) كهف ( 18 ) : 38 . ( 5 ) أنبياء ( 21 ) : 109 . ( 6 ) فاطر ( 35 ) : 41 .