مقامع الفضل — الجزء ١، الصفحة ٤٤٨

جواب :

بدان كه « 1 » بىنصيب از هر كمال است * كسى كو را طريق اعتبار « 2 » است

كلامي كو ندارد ذوق توحيد * به تاريكى در است از غيم تقليد

بدو « 3 » هرچه بگفتند از كم وبيش * نشانى داده‌اند از منزل « 4 » خويش

منزّه ذاتش از چند وچه وچون * تعالى شأنه عمّا يقولون « 5 »

وگويند : مستندنا فيما ذهبنا إليه هو الكشف والعيان لا النظر والبرهان ، چنانكه مولوى در « مثنوى » گفته :

پاى استدلاليان چوبين بود * پاى چوبين سخت بىتمكين بود « 6 »

وچنان دانند كه نسبت عقل به آن نور بىظهور مانند نسبت وهم باشد به عقل ، يعنى وراء طور عقل طورى است كه در آن طور به طريق مشاهده ومكاشفه چيزى چند منكشف مىگردد كه عقل دوربين از ادراك آن عاجز است ، چنانكه حواسّ بىسپاس ومشاهدهء بىاساس از ادراك مدركات ومعقولات عقل در آن طور است .

حق جان جهان است وجهان جمله بدن * املاك لطائف حواسش آن تن

أفلاك عناصر ومواليد أعضاء * توحيد همين است ، دگرها همه فنّ

وقال المحقّق الشريف في « حواشي شرح التجريد » إن قلت : ما ذا تقول

( 1 ) مصدر : چو آكمه . ( 2 ) مصدر : اعتزال . ( 3 ) مصدر : از أو . ( 4 ) مصدر : ديده . ( 5 ) شرح گلشن راز : 2 / 728 . ( 6 ) مثنوى : 59 .