جامع السعادات ( علم اخلاق اسلامى ) ( فارسي ) — الجزء ١، الصفحة ٤٥٠

انصاف و استقامت بر حق

و فرمود : « ثلاث خصال من كنّ فيه أو واحدة منهنّ كان في ظلّ عرش الله يوم لا ظلّ إلا ظلَّه : رجل أعطى النّاس عن نفسه ما هو سائلهم . . . »

( تا آخر حديث ) « سه خصلت است كه هر كه هر سه يا يكى از آنها را داشته باشد ، در سايهء عرش خداست روزى كه سايه و پناهى جز آن وجود ندارد : آنچه را كه از مردم مىخواهد خود به آنها بدهد . . » .

امير مؤمنان على عليه السّلام در ضمن كلامى فرمود : « ألا إنّه من ينصف من نفسه لم يزده الله إلا عزّا . »

« بدانيد هر كه از خود به مردم انصاف دهد خدا بر عزّت او مىافزايد » .

و امام صادق عليه السّلام فرمود : « من يضمن لي أربعة بأربعة ابيات في الجنّة ؟ : انفق و لا تخف فقرا ، و أفش السّلام في العالم ، و اترك المراء و إن كنت محقّا ، و أنصف النّاس من نفسك . »

« كيست كه چهار چيز را در برابر چهار خانه در بهشت برايم عهده دار شود ؟ :

انفاق كن و از فقر مترس ، و سلام را در جهان منتشر كن ، و بحث و مجادله را رها كن ، اگر چه حق با تو باشد ، و از خود به مردم انصاف ده [ كه محتاج داور ديگرى نباشى ] » .

و فرمود : « ألا أخبركم بأشدّ ما فرض الله على خلقه » ، فذكر ثلاثة أشياء أوّلها : « إنصاف النّاس من نفسك »

« مىخواهيد سختترين واجبات خدا را به شما خبر دهم ؟ آنگاه سه چيز را بيان فرمود كه نخستينش انصاف دادن مردم از خود بود » .

و فرمود : « من أنصف النّاس من نفسه رضى به حكما لغيره . »

« هر كه از خود به مردم انصاف دهد ( و لو به زيان خود ) براى داورى ميان ديگران مورد رضايت خواهد بود » .

و فرمود : « ما تدارى اثنان في أمر قطَّ فأعطى أحدهما النّصف صاحبه فلم يقبل منه إلا أديل منه . »

« هرگز دو نفر در امرى نزاع نكردند كه يكى از آنها به ديگرى انصاف دهد و او نپذيرد مگر اينكه آن ديگرى مغلوب مىگردد . »