جامع السعادات ( علم اخلاق اسلامى ) ( فارسي ) — الجزء ١، الصفحة ٣٦٩
عنف ( درشتى و سختگيرى )
عنف ( درشتى و سختگيرى )
على العقوبة » .
« پشيمانى از عفو بهتر و آسانتر است تا پشيمانى از كيفر » .
و امام صادق عليه السّلام فرمود : « ثلاث من مكارم الدّنيا و الآخرة : تعفو عمّن ظلمك ، و تصل من قطعك ، و تحلم اذا جهل عليك . »
« سه چيز از خوبيهاى دنيا و آخرت است : گذشت از كسى كه به تو ستم كرده و پيوند با آن كه از تو بريده و خويشتندارى وقتى با تو نادانى كنند » .
و امام موسى بن جعفر عليهما السّلام فرمود : « ما التقت فئتان قطَّ إلا نصر أعظمهما عفوا . »
« هيچ دو گروه متخاصمى با هم برنخورند مگر آن كه گذشتش بيشتر بود نصرت يافت و پيروز شد » .
براى فضيلت و شرافت عفو همين بس كه جميلترين صفات الهى است و در مقام خضوع و تذلَّل ، خدا را به اين صفت مىستايند . حضرت سجّاد عليه السّلام در مناجات خود مىگويد :
« أنت الَّذى سمّيت نفسك بالعفو ، فاعف عنّى . »
« تو آنى كه خود را به عفو و گذشت نام نهادى ، پس از من درگذر » .
و نيز گفت : « أنت الَّذى عفوه أعلى من عقابه . »
« تو آنى كه عفوت بيش از عقاب است . » و از آنهاست :
عنف ( درشتى و سختگيرى )
عنف يعنى غلظت و درشتى در گفتار يا حركات . اين صفت از نتايج قوهء غضب است و ضدّ آن رفق است يعنى نرمى و آن از نتايج حلم است . شكَّى نيست كه غلظت و درشتى در گفتار و كردار باعث نفرت مردم از آدمى مىگردد و امر معاش و معاد را مختل مىسازد ، و از اين رو خداى سبحان در مقام ارشاد پيامبر