جامع السعادات ( علم اخلاق اسلامى ) ( فارسي ) — الجزء ١، الصفحة ٣٠٤

خوف و رجاء ملازم يكديگرند

و اميد بنده رفتار كند . پس گمان خود را به خدا نيكو كنيد و به سوى او رغبت نمائيد » .

( سوم ) از چيزهائى كه باعث اميدوارى است اين است كه در آيات و احاديث تصريح شده كه ملائكه و انبياء براى مؤمنين طلب مغفرت مىكنند و از خدا آمرزش ايشان را مىطلبند ، مانند اين آيه :

« وَالْمَلائِكَةُ يُسَبِّحُونَ بِحَمْدِ رَبِّهِمْ وَيَسْتَغْفِرُونَ لِمَنْ فِى الأَرْضِ » 42 : 5 ( شورى ، 5 ) « فرشتگان پروردگار خود را تسبيح و ستايش مىكنند و براى كسانى كه در زمينند آمرزش مىطلبند » .

و پيامبر اكرم صلَّى اللَّه عليه و آله و سلَّم فرمود : « حياتى خير لكم و موتى خير لكم ، أمّا حياتى فأسنّ لكم السّنن و أشرع لكم الشّرائع ، و أمّا موتى فإنّ أعمالكم تعرض علىّ ، فما رأيت منها حسنا حمدت اللَّه عليه و ما رأيت منها سيّئا استغفرت اللَّه لكم »

« زندگى و مرگ من براى شما خير است . امّا در حياتم براى شما احكام و سنن شريعت را مىآورم و قوانين و شرايع را بيان مىكنم ، و امّا بعد از مرگ من اعمال شما به من عرضه مىشود ، آنچه را كه ديدم نيك است خدا را سپاس مىگويم و آنچه را كه ديدم بد است براى شما از خدا طلب آمرزش مىكنم » .

( چهارم ) آنكه رسيده است كه به بندهء گناهكار مدّتى مهلت داده مىشود تا استغفار كند ، مثل قول امام باقر عليه السّلام :

« إنّ العبد إذا أذنب ذنبا أجلّ من غدوة إلى اللَّيل ، فان استغفر اللَّه لم يكتب عليه ( 1 )

» .

« بنده وقتى گناهى كند از بامداد تا شب مهلت دارد ، اگر آمرزش خواست گناهش بر او نوشته نخواهد شد » .

و قول امام صادق عليه السّلام : « من عمل سيّئة أجّل فيها سبع ساعات من

( 1 ) اين حديث در » كافى « ( باب استغفار از گناه ) از امام صادق ( ع ) روايت شده است . .