جامع السعادات ( علم اخلاق اسلامى ) ( فارسي ) — الجزء ١، الصفحة ٢٢١

فصل 10 آنچه قطع وسوسهها به آن بستگى دارد

فصل 10 آنچه قطع وسوسهها به آن بستگى دارد

فصل 10 آنچه قطع وسوسه ها به آن بستگى دارد

راز اين مطلب كه قطع كلَّى وسوسه ها بستگى دارد اولا به تصفيه و پاكسازى و سپس به مواظبت بر ذكر خدا ، اين است كه چون اين امور براى نفس حاصل شد براى قوهء عاقله ملكهء استيلا و برترى بر قواى شهويّه و غضبيّه و وهميّه حاصل مىشود ، و نفس ديگر از آنها اثر نمىپذيرد بلكه در آنها بر وفق مصلحت تأثير مىكند .

و به ضبط و مهار كردن واهمه و متخيّله توانا مىگردد به نحوى كه اگر بخواهد مىتواند آنها را از وسوسه ها باز دارد . و بدين سان اين دو قوه نمىتوانند در واديهاى خواطر و وساوس بدون رأى و تجويز عقل وارد شوند . و چون براى نفس چنين ملكه اى حاصل شد هرگاه آن دو بخواهند از انقياد و اطاعت عقل سرباز زنند و به وادى وساوس گام نهند عاقله آنها را ضبط و مهار مىكند و چون اين حفظ و ضبط تكرار شود حالت انقياد براى آن دو قوه پايدار و ثابت مىشود به طورى كه ديگر در آنها مطلقا خاطر و وسوسهء بد پديد نمىآيد ، بلكه جز خواطر خير از گنجينه هاى غيب در آنها راه نمىيابد و در اين موقع نفس به مقام اطمينان و آرامش مىرسد و درهاى شيطان به روى آن بسته و ابواب ملائكه در آن گشوده مىشود ، و دل جايگاه و قرارگاه آنها مىگردد و نفس به تابش انوار قدسى از چراغدان ربوبى روشن و مشمول اين خطاب الهى مىشود :

« يا أيَّتُهَا النَّفْسُ المُطمَئِنَّةُ ارْجِعى إلى رَبِّكِ راضِيَةً مَرْضِيَّةً » 89 : 27 - 28 ( فجر ، 27 - 28 ) .