شرح إحقاق الحق — الجزء ١، الصفحة ١١٨

كلام صاحب الريحانة

وقال العارف الرحالة الجوالة السائح الحاج ميرزا زين العابدين الشيرواني في

كتاب بستان السياحة ( ص 555 ط طهران ) ما لفظه :

مرعش شهري است دلكش از شهرهاى شام ، وجند قنسرين ، وبلده ايست بغايت

دلنشين ، آنكه گفته بلده ايست از جزيره موصل غلط محض است وديگري نوشته

كه نام قلعه ايست ميان ارمنيه وديار بكر ، اينهم از وجهي غلط محض است ، واما

آنكه قريب وبولايت ارمنيه است صحيح است ، وجانب جنوبش بغايت گشاد واصل شهر در

زمين پست وبلند اتفاق افتاده ، بنظر بيننده بغايت فرخنده وخوش آينده است ، وقرب

شش هزار خانه در اوست ، وقريه هاى معموره مضافات اوست ، آبش فراوان ودر

جميع عماراتش روان ، هوايش طرب انگيز وخاكش حسن خيز ، در أكثر خانه هاى

آنجا حديقه دلگشا وباغچه روح افزاست ، فواكه سردسيرش فراوان وحبوب

وغلاتش ارزان ، وأكثر مشتهياتش موفور ، ومردمش همواره در عيش وسرورند ، هنگام

بهار آن ديار رشك گلستان كشمير وقندهار است ، وهمه آن ديار گلزار سيما

در قرب آن ارغوان زارى است كه راقم مثل آن كم ديده وكم شنيده است ، دلبران

آن سرزمين غيرت بتان فرخار وچين است ، وعموما خوب چهره واز متاع حسن

بابهره اند ، ومدت بسيار آن ديار دار الملك ملوك ذوالقدريه بود ، ابتداى دولت

ايشان در سنه 780 هجري روى نمود ، وأول ايشان قراجا بن ذوالقدر بيك بود بعد از

أو علاء الدولة ذوالقدر بغايت محتشم بود وشاه إسماعيل با أو مصاف داد ومكرر

شكست بجانب ذوالقدريه افتاد ، وسلطان سليم خان قيص روم بر ملك أو مستولى

گشت ، وهم زبان دولت ايشان در سنه نهصد وچند هجرى بدو در گذشت ، اكنون

نيز طوائف ذوالقدر در آنجا سكونت دارند ، واز جانب خواندگار روم حكومت

گذارند ، راقم چند گاه در مرعش بوده وبا أكابر وأعاظم آنجا معاشرت نموده

و