مسالك الممالك ( ط ليدن ) — الصفحة ٢٩٩
ما وراء النهر
وامّا خوارزم فانّه اسم الإقليم وهو إقليم منقطع عن خراسان وعمّا وراء النهر وتحيط به المفاوز من كلّ جانب وحدّها متّصل بحدّ الغزّيّة فيما يلي الشمال والمغرب وجنوبيّة وشرقيّه خراسان وما وراء النهر وهي في آخر نهر جيحون وليس بعدها على النهر عمارة إلى أن يقع في بحيرة خوارزم وهي على جانبي جيحون ومدينتها في الجانب الشمالىّ من جيحون ولها في الجانب الجنوبىّ مدينة كبيرة تسمّى الجرجانيّة «
a
» وهي أكبر مدينة بخوارزم بعد قصبتها وهي متجر الغزّيّة ومنها تخرج القوافل إلى جرجان والخزر والى خراسان ، وقد كان في التقدير ان نصوّر نصف خوارزم في صورة خراسان ونصفها في صورة ما وراء النهر غير انّ الغرض في هذا الكتاب معرفة صور هذه الأقاليم ومدنها فاخترت أن تكون خوارزم مجموعة في الصورة وجعلتها في صورة ما وراء النهر فابلغ بذلك غرضى من غير تكرار في الصورتين ، وبخوارزم من المدن سوى القصبة درغان «
b
» وهزار أسب وخيوه وخشميثن «
c
» وأردخشميثن «
d
» وسافردز «
e
» ونوزوار «
f
» وكردران خواش «
g
» وكردر «
h
» وقرية براتكين «
i
»
( a ) e . كركانج . ( b ) a . et b . درعان . ( c ) a . et b . وحمسين ؟ ؟ ؟ , ceteri om . vid . jacut in v . mokaddasi habet خشمنين ؟ ؟ ؟ et خشميش ؟ ؟ ؟ . ( d ) a . وارحس مبين ؟ ؟ ؟ , b . و . . . يبين ؟ ؟ ؟ , c . واردخمشيس , d . واردخسمش , e . أرد حبمس ؟ ؟ ؟ ( ous . اردجر ( . infra in itin . a . et b . أرد حسمش , d . ازدخشمين , e . أرد حسر , djih . - numa , p . 347 , 11 a f . مار حسمين . dimaschki , p . 223 أو حشمين . jacut habet ارثخشميثن . vid . i , p . 191 . ( e ) a . et b . وسافررق , c . et e . وسافرون , d . وسافرزن . vid . jacut in v . ( f ) a . وبعزروار ؟ ؟ ؟ , b . وبغدروار ؟ ؟ ؟ , c . ونوزان , d . et edrisi , ii , p . 189 وبوران , e . توران ؟ ؟ ؟ . infra in itin . a . et b . نوروار , e . وردان ( ous . وركان ( , d . بوروام ؟ ؟ ؟ , edrisi , ii , p . 192 بوروزم . mokaddasi habet بوزابان ، بورانار ؟ ؟ ؟ ، بورانان ؟ ؟ ؟ et بوراوان . djih . - numa l . l . سوراوان . sprenger pronunciat burawan ( p . 34 et 35 ) , sed edidi نوزوار , opinatus locum non differre a نوزكاث ، sive aliud ejusdem loci sit nomen , sive ex hoc nomine corruptum . certum est inter djordjaniam et نوزوار eandem distantiam ( unius diei ) esse , quae inter djordjaniam et nunsh ؟ ؟ ؟ . ( g ) a . h . l . وكودار حواس ; b . حوابين ؟ ؟ ؟ ; c . وكردان حاس وحواس ; d . وكرّدان وخواش ; e . كردان خواس . infra in itin . a . كردران حواس , b . وكوران حراس et كرزدان حواس ; d . كردكان خاس , e . كردان خاس , c . كردان ( كرداس ) حاش . mokaddasi كردرانحاس . fluvius ap - pellatur ab a . كودار حواس et كودران حواش , b . كردران خواش , c . كردان حواس , e . كرد خواس , d . كردران حواش ( edrisi كردوان خواس ( , mokaddasi كردران خاس . - lectio c . sic explicanda est : dici aeque bene كردران خاش ac كردران خواش . ( h ) a . et b . وكودر , c . وكردن , d . وكردى . vid . jacut in v . ubi كردر . meracid praescribit كردر ut est in ed . ibno ' l - athir , v , p . 115 . ( i ) a . et b . hic et infra برانكين ؟ ؟ ؟ ( b . semel براتكين ( ; c . h . l . ابراتكين , infra براتكين et تراتكين ؟ ؟ ؟ ; e . h . l . ايرانكين ؟ ؟ ؟ , infra براتكين . mokaddasi نرانكين ، برانكين ؟ ؟ ؟ ، برانكين ، فرانكين ؟ ؟ ؟ et برادكين ؟ ؟ ؟ . d . semper قراتكين .