الدليل على موضوعات نهج البلاغة — الصفحة ٤٦

زحمت را به خود تحمل نموده تا اين اثر را بوجود آورده است ابن كتاب در ايران دوبار منتشر گرديده است .

2 - نهج البلاغة تحقيق دكتر صبحى صالح كه در بيروت طبع شده است .

اولا در آن نزديك به 5031 لغت را معنى نموده و بعد به آن بيست فهرست تنظيم و ملحق نموده است كه عبارتند از :

1 - فهرست الفاظ غريب و مشكل با معانى آنها .

2 - فهرست موضوعات نهج البلاغة به روش الفبائى .

3 - فهرست خطبه ها و تنظيم مطالب آنها چون اجتماعى - انتقادى - سياسى - زهد و يا دنيا و يا .

4 - فهرست تنظيم مطالب نامه ها به طريق خطبه ها .

5 - فهرست آيات قرآن ذكر شده در نهج البلاغة .

6 - فهرست احاديث نبوى كه در نهج البلاغة ذكر شده است .

7 - فهرست عقايد دينى 8 - فهرست احكام شرعى 9 - فهرست عبارات شبيه فلسفى و كلامى 10 - فهرست تعاليم اجتماعى 11 - فهرست دعاها 12 - فهرست ابيات شعر 13 - فهرست أعلام و قبائل

14 - فهرست حيوانات 15 - فهرست گياهان 16 - فهرست كواكب 17 - فهرست معادن و جواهر 18 - فهرست اماكن و كشورها

19 - فهرست وقايع تاريخى 20 - فهرست تفصيلى مطالب كتاب

البتة اين كارها با همهء ارزش زحمتى كه در بارهء آن كشيده شده ناقص مىباشد يعنى بطور كامل استقراء نشده است مثلا اگر در باب نماز « صلاة » ده مورد آمده ايشان فقط يك مورد اشاره كرده اند يا در موارد ديگر نيز هميگونه .

البته زحمات ايشان نيز قابل توجه و تحسين مىباشد .

اين دو كتاب در جاى خود از نوع تحقيقات بسيار ارزندهء نهج البلاغة هستند و هر دو قدم بزرگى براي شناخت نهج البلاغة مىباشند .