أحسن التقاسيم في معرفة الأقاليم ( فارسي ) — الصفحة ٥٨
IV - ويژگى مردمى هر مذهب واره :
مردم از چهار فتواى شيعي نيز دورى مىكنند : متعه ، سه طلاق يكجا گفتن ، مسح بر پاها ، حيعله « 1 » كردن در أذان .
ونيز از چهار فتواى كراميان عدول كرده‌اند : تسامح در نيت هر نماز ، برگزارى نماز بر پشت چارپا ، روزه دار ماندن پس از نادانسته خوردن ، درست بودن نماز صبح هر چند آفتاب در ميانه برآيد . [ وجواز نماز جمعه با كمتر از چهل تن ] .
عوام الناس نيز در چهار فتوا با همهء [ مذهبها كه ياد كرديم ] مخالفت كرده‌اند : تكبير در أيام تشريق ( در حج ) * وپيش از نماز عيد نماز گزاردن وبه منا وارد نشدن پيش از ظهر آخرين روز حج وپاها را سه بار شستن در وضو .
IV - ويژگى مردمى هر مذهب واره :
IV
- ويژگى مردمى هر مذهب واره :
كمتر ديده‌ام كه فقيهان حنفي از چهار خصلت دور باشند : رياست با شايستگى وپاس وترس وپرهيزكارى ، وپيروان مالك را از چهار صفت : سختى ، كودنى دين دارى وسنت‌پرستى . شافعي را از چهار ديگر : دقت نظر ، شرارت ، مردانگى ، حماقت . وپيروان داود را نيز از چهار : تكبر ، تندى ، سخن سرائى ، رفاه .
ومعتزليان را از چهار : نرمش ، دانائى ، فسق ، نيشخند . وشيعه را از چهار : كينه ، فتنه‌گرى ، ثروت ، آوازه . وأصحاب حديث را از چهار :
نيرومندى ، بلند همتي ، دهش ، چيرگى . وكراميان را از چهار : پرهيز كارى ، تعصب ، پستى ، گدائى . واديبان را از چهار : سبكى ، خود
( 1 ) افزودن جملهء « حي على خير العمل » در أذان واقامهء نمازها چ ع 238 چنانكه « هوعله كردن » افزودن جملهء « هو العلى » است كه آن نيز از ويژگىهاى گنوسيستها بوده است چ ع 481 .