أحسن التقاسيم في معرفة الأقاليم ( فارسي ) — الصفحة ٥١
I - آئين :
ب ) مذهبهاى كلامي : 5 - معتزليان 6 - نجاريان 7 - كلابيان 6 - سالميان .
ج ) چهار فقه - كلامي : 9 - شيعه 10 - خارجيان 11 - كراميان 12 - باطنيان .
د ) چهار مذهب أهل حديث : 13 - حنبليان 14 - راهويان 15 - اوزاعيان 16 - منذريان .
ه ) مذهبهاى پژمرده 17 - عطائيان 18 - ثوريان 19 - اباضيان 20 - طاقيان .
و ) مذهبهاى روستائى : 21 - زعفرانيان 22 - خرم دينان 23 - ابيضيان 24 - سرخسيان .
ز ) چهار مذهب كه جاى چهار ديگر را گرفته‌اند : 25 - اشعريان جاى كلّابيان 26 - باطنيان جاى قرمطيان 27 - معتزليان جاى قدريان 28 - شيعيان جاى زيديان 29 - جهميان جاى نجاريان « 1 » .
اينهايند مذهبهائى كه امروزه كاربرد دارند ، كه خود به گروه‌هاى بي شمار بخش شده‌اند .
مذهبهاى ياد شده به لقبهائى نيز بخش مىشوند ولى از آنچه شمردم بيشتر نمىشوند ودانشمندان همين‌ها را مىشناسند : اً ) چهار لقب معمولى بً ) چهار لقب ستوده . جً ) چهار لقب انكارى . دً ) چهار لقب تفسير
( 1 ) چنانكه ديده مىشود ، اين بند در عنوانش « چهار بجاى چهار » ياد شده است ، ولى در متن ، پنج فرقه ديده مىشود ، كه جاى پنج ديگر را گرفته‌اند . واز اين رو مجموع مذهبها در بالا 28 مذهب تعيين شده ودر پائين به 29 رسيده است .