أحسن التقاسيم في معرفة الأقاليم ( فارسي ) — الصفحة ٥٩٥

كلياتى دربارهء اين سرزمين

سيصد است من ديگر جاها چهار صد است . گوشت را در رى با رطل مىكشند ووسايل داروخانه‌ها با من خراساني است . من شهرهاى أصفهان * سيصد است ومن « يهودية » همداني است .

كيل‌ها : نيز گوناگون هستند ، جريب ده قفيز وشش مشت « 1 » است .

جريب اردستان هفده من ، جريب يهودية سيزده تا به اردستانى است .

سنجه « 2 » : پول رايج ايشان خراساني است ، سنجهء رى در هر يكصد تا يك درم وربع افزايش دارد ، سنجهء طبرستان برتر از آن است .

رسوم : مردم رى نامهاى خود تغيير مىدهند چنانكه : على ، حسن احمد را علكا ، حسكا ، حمكا گويند . مردم همدان : احمدلا ، محمدلا ، عيشلا گويند . مردم ساوه : أبو العباسان ، حسنان ، جعفران گويند . كنيت متداول در قم أبو جعفر ودر أصفهان أبو مسلم ودر قزوين أبو حسين است .

لهجه : نيز گوناگون است ، در رى « را » بيفزايند وگويند : « راده ! » « راكن ! » مردم همدان گويند : « وأتم » ، « واتوا » ودر قزوين « قاف » بكار برند وبيشتر ايشان به « خوب » گويند : نج [ نيك ] . زبان اصفهانيان ناهنجارتر از همه است وكششى بىجا دارد . در زبان عجم‌ها شيواتر از زبان مردم رى نيست . رنگ ايشان نيز گيراتر است ، وديگران سبزه هستند .

كوهها : كوههاى بلند دارد ، مانند بيستون » كه [ سراسرش ] صاف ونارسيدنى است . در آن غارى هست كه چشمه‌اى از آن روان است .

( 1 ) متن : ستة أكف ( 2 ) متن : وسنجهم . از ريشهء سنجش است ومؤلف آن را در ص 29 ، 99 ، 129 ، 182 ، 417 نيز بكار برده است .